Taş Yünü Ses Yalıtımı Yapar mı? Ara Bölme Duvarda Doğru Uygulama

Eylül 25, 2026

Taş yünü ses yalıtımı yapar; ancak bunu tek başına değil, bir duvar sisteminin parçası olarak yapar. Lifli ve gözenekli yapısı, alçıpan bölme duvarın iki kaplaması arasındaki boşlukta hava titreşimini sönümler ve sesin karşı odaya geçişini azaltır. Sonucu üç şey belirler: levhanın boşluğu tam doldurması, kaplama katmanları ve ses köprüsü bırakmayan birleşim detayları.

Bu rehber, bölme duvar ses yalıtımında taş yününün nasıl çalıştığını, uygulamanın adımlarını ve sık yapılan detay hatalarını anlatıyor. dB değeri arayanlar için Mega’nın taşyünü esaslı iki ürününe ait deney raporu ve teknik föy değerleri ayrı bir tabloda veriliyor. Malzemeyi ilk kez araştırıyorsanız taş yünü nedir yazısıyla başlayabilirsiniz.

Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta, fabrikası Elazığ’da bulunan bir Türk yalıtım malzemeleri üreticisidir. Ses yalıtımında taşyünü ara bölme levhasını, alçı plakalı DesiWool panelini ve MegaBlock Acoustic duvar bloğunu Mega markasıyla sunar.

Taş yünü sesi nasıl azaltır?

Taş yünü, sesi bölme duvarın içindeki boşlukta sönümleyerek azaltır. Duvarın bir yüzüne çarpan ses o yüzü titreştirir, titreşim boşluktaki hava üzerinden karşı yüze geçer. Boşluğu dolduran lifli malzeme bu hava titreşiminin enerjisini emer ve karşı yüze ulaşan sesi zayıflatır.

İZODER’in ses yalıtımı bilgi sayfası iki yol tarif eder. Tek katmanlı duvarlar sese kütleleriyle direnir; buna kütle kanunu denir ve duvar ağırlaştıkça yalıtım artar. Ancak yalnız kütleye dayanan çözüm yük, kalınlık ve ses köprüsü sorunları yüzünden çoğu zaman ekonomik ve işlevsel olmaz. Alternatif, iki yüzüne ince kaplama tespit edilen ve arasında ses yutucu malzeme bulunan çift cidarlı hafif bölme duvardır. Akustikte bu düzen kütle-yay-kütle sistemi olarak bilinir: alçı levhalar kütleyi, aradaki hava yayı oluşturur; taş yünü ise boşluktaki ses enerjisini sönümler.

Bu yüzden taş yününü tek başına bir ses kesici gibi düşünmemek gerekir. Aynı levha, iki yüzü birbirine rijit bağlanmış ya da kenarlarında açıklık kalmış bir duvarda beklenen sonucu vermez. Gürültünün neden ciddiye alınması gerektiğini merak ediyorsanız gürültünün insan sağlığına etkileri yazısına göz atabilirsiniz.

Hava doğuşlu ses ile darbe sesi arasındaki fark nedir?

Hava doğuşlu ses havada yayılarak duvara ulaşır; darbe sesi ise doğrudan yapının içinde, çoğunlukla döşemede doğar. Taş yünlü bölme duvar birinci türe karşı kurulur.

Hava doğuşlu ses: Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, bu sesi havadaki bir kaynağın titreşimiyle hava içinde yayılan ses olarak tanımlar. Konuşma, televizyon ve müzik bu gruba girer.
Darbe sesi: Yönetmeliğe göre doğrudan katı ortamda, örneğin döşemede ortaya çıkar ve yapı elemanları üzerinden iletilir. Ayak sesi, kapı çarpması ve sürüklenen eşya tipik örneklerdir.

Üst kattan gelen ayak sesi bölme duvarla çözülmez. İZODER, darbe seslerinin ancak çift katmanlı döşemeyle önlenebileceğini belirtir; bu, şap ile taşıyıcı döşeme arasına esnek bir katman konan yüzer döşeme demektir. Mega bu uygulama için yüzer döşeme levhası sunar; föyüne göre levha 30 mm kalınlıkta ve 100–120 kg/m³ yoğunluktadır.

Alçıpan bölme duvarda taş yünü adım adım nasıl uygulanır?

Alçıpan arası taş yünü, iskelet kurulup bir yüz kapatıldıktan sonra yerleştirilir. Uygulamanın tamamı altı adımdır: iskelet kurulur, bir yüz kapatılır, boşluk taş yünüyle doldurulur, tesisat hazırlanır, ikinci yüz kapatılır ve birleşimler sızdırmaz hale getirilir. Profil aralığı, vida düzeni ve levha katman sayısı kullanılan alçı levha sisteminin uygulama detayına göre belirlenir.

İskeleti kurun: Döşeme ve tavana yatay profiller sabitlenir, aralarına dikmeler yerleştirilir. Profillerin döşeme, tavan ve yan duvarlara değdiği yüzlere esnek bir ayırıcı bant konursa titreşimin yapıya doğrudan geçmesi azalır.
Birinci yüzü kapatın: Alçı levhalar dikmelere vidalanır. Çift kat levha kullanılacaksa ikinci katın derzleri birinci kattakilerle üst üste gelmeyecek şekilde kaydırılır.
Boşluğu doldurun: Taş yünü levhalar dikmeler arasına sıkıca, boşluk kalmayacak biçimde yerleştirilir. Mega ara bölme levhası 1200 x 600 mm ebatlıdır; dikme aralığına göre ölçülüp kesilir, levha birleşimlerinde ve profil kenarlarında açıklık bırakılmaz.
Tesisatı hazırlayın: Elektrik buatları ve boru geçişleri ikinci yüz kapanmadan yerleştirilir. Taş yünü bu noktaların çevresinde kesilir ama arkası boş bırakılmaz.
İkinci yüzü kapatın: Karşı yüzün levhaları, birinci yüzdeki derzlerle aynı hizaya gelmeyecek şekilde yerleştirilir.
Birleşimleri kapatın: Levhaların döşeme, tavan ve yan duvarla buluştuğu çevre derzleri esnek, sızdırmaz bir mastikle doldurulur; ardından derz bandı ve derz dolgusu uygulanır.

MegaUsta’dan uygulama notu: Levhayı boşluğa sığdırmak için ezmeyin; profil derinliğine uygun kalınlığı seçin. Ara bölme levhasının föyünde, basma sünmesi gerektiren uygulamalarda kullanılmaması notu bulunur, yani üzerine sürekli basma yükü binen yerler için tasarlanmamıştır. Şantiyede paketleri mümkünse kapalı alanda, sudan korunmuş düz bir zemin üzerinde istifleyin.

Bölme duvar için taş yünü kalınlığı ve yoğunluğu nasıl seçilir?

Kalınlık, profil genişliğine ve hedeflenen ses yalıtım değerine göre seçilir; levha boşluğu ezilmeden doldurmalıdır. Mega’nın ara bölme levhası teknik föyüne göre 40 ile 120 mm arasında üretilir.

Yoğunlukta ise föy üç tip tanımlar: MEGA SW PB 40, 50 ve 60, yani 40, 50 ve 60 kg/m³. Yoğunluğun taş yünü levhaların ısıl ve mekanik değerlerine etkisini taş yünü yoğunluk rehberinde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Bölme duvarlarda kullanılan Mega StoneWool taşyünü ara bölme levhaları ve ürün paketi — Mega ara bölme levhası 1200 x 600 mm ebatında, 40 ile 120 mm arası kalınlıklarda üretilir.

DesiWool ve MegaBlock Acoustic kaç dB ses yalıtımı sağlar?

Mega’nın taşyünü esaslı iki ürünü için belgelenmiş dB değerleri var: DesiWool W15 için akredite laboratuvar deney raporları, MegaBlock Acoustic için teknik föy. İkisi de hava doğuşlu ses yalıtımını R’w olarak, desibel cinsinden verir; değer büyüdükçe yalıtım artar.

Ürün	Yapı	R’w (dB)	Koşul	Kaynak
DesiWool W15	Tek yönlü uygulama	29	Laboratuvar, EN ISO 10140-2 ve EN ISO 717-1	Akredite laboratuvar deney raporu
DesiWool W15	Çift yönlü uygulama	42	Laboratuvar, EN ISO 10140-2 ve EN ISO 717-1	Akredite laboratuvar deney raporu
MegaBlock Acoustic 145 mm (50 mm taşyünü)	Sıvalı duvar	47	Föyde sıvalı duvar değeri olarak verilir	Mega teknik föyü
MegaBlock Acoustic 145 mm (50 mm taşyünü)	Sıvasız duvar	41,6	TS EN ISO 10140-2 ve TS EN ISO 717-1 deneyi	Mega teknik föyü (TSE deneyi atfıyla)

Kaynak: DesiWool W15 tek yönlü ve çift yönlü deney raporları, MegaBlock Acoustic 145/50SW teknik föyü. Tablodaki değerler şunu gösteriyor: aynı ürün iki yüze uygulandığında ya da duvar sıvayla kapatıldığında sonuç belirgin biçimde değişiyor. Bir dB değerini karşılaştırırken ürün adına değil, değerin hangi yapıda ölçüldüğüne bakmak gerekir. Alçıpan bölme duvarın değeri de levha katmanları, profil ve taş yünü dolgusu birlikte test edilen sistemin raporundan okunur.

DesiWool, bir yüzü alçı plaka, diğer yüzü taşyünü olan kompozit bir paneldir ve föyüne göre 15 ile 80 mm arası kalınlıklarda üretilir. Uygulama yerleri için iç cephe yalıtımı yazısına, teknik ayrıntılar için DesiWool sayfasına bakabilirsiniz.

İki katlı bir konutun kesitinde DesiWool taş yünlü alçı panelin uygulandığı iç bölme duvarları kırmızıyla gösteren çizim — DesiWool iç bölme duvarlarda, komşu duvarlarda ve dış duvarların iç yüzünde kullanılır; kırmızı alanlar örnek uygulama yerlerini gösterir.

MegaBlock Acoustic ise taşyünü dolgulu bir duvar bloğudur; föye göre 145 mm blokta taşyünü kalınlığı 50 mm’dir. Aynı föy serisinde 245 ve 295 mm bloklar için sıvalı duvarda 56 ve 60 dB değerleri verilir. Blok ailesinin genel tanıtımı MegaBlock nedir yazısında, teknik föyler ses yalıtım bloğu sayfasında yer alıyor.

Ses köprüleri nasıl önlenir?

Ses köprüsü, sesin yalıtım katmanını atlayıp rijit bir bağlantı ya da açıklık üzerinden karşı tarafa geçtiği noktadır. Yönetmelik, bina içindeki ses yalıtımı hesabına birleşim bölgelerindeki yanal iletimin de eklenmesini ister; yani duvarın kendisi kadar birleşim detayları da sonucu belirler.

Prizler ve buatlar: Duvarın iki yüzündeki prizleri aynı dikme aralığına, sırt sırta koymayın; farklı aralıklara kaydırın. Buatın arkasında taş yünü bırakın, kutunun çevresini mastikle kapatın.
Boru ve kanal geçişleri: Levhadaki delik borudan biraz geniş açılır, aradaki halka esnek mastikle doldurulur. Boru, profile ya da levhaya rijit biçimde kelepçelenmez.
Profil bağlantıları: İki yüzün aynı dikmeye vidalanması titreşimi bir yüzden ötekine taşır. Daha yüksek yalıtım hedefleniyorsa yüzler ayrı dikme sıralarına ya da esnek bağlantılı profillere monte edilir.
Döşeme ve tavan birleşimi: Duvar asma tavanın altında bitirilirse ses tavan boşluğundan dolaşır. Bölme duvar taşıyıcı döşemeye kadar çıkarılır, çevre derzi mastikle kapatılır.
Kapılar: Kapılı bir duvarda zayıf nokta çoğunlukla kapıdır. Yönetmelik, kapı içeren yapı elemanında kapıyla birlikte sağlanan değerin sınır değerden en fazla 10 dB düşük olmasına izin verir.

Mevcut bir komşu duvarında hangi çözümlerin uygulanabileceğini duvar ses yalıtımı yazısında ayrıca ele aldık.

Deney raporundaki R’w, C ve Ctr nasıl okunur?

Rw ve R’w, bir yapı elemanının hava doğuşlu ses yalıtımını tek sayıyla veren ağırlıklı ses azaltma indeksleridir ve desibel (dB) cinsinden yazılır. Değer büyüdükçe duvardan geçen ses azalır.

Bu tek sayılar EN ISO 717-1 standardına göre hesaplanır. Standart, laboratuvarda EN ISO 10140-2’ye, binada ISO 16283-1’e göre frekans bantlarında yapılan ölçümleri tek bir değere dönüştürmenin kurallarını verir. Laboratuvar değeri test edilen elemanı gösterir; binada ise ses yan duvarlar, döşeme ve tavan üzerinden de dolaşır. Yönetmelik de bina performansının, laboratuvar değerlerine yanal iletim eklenerek hesaplanmasını öngörür. Sahadaki sonuç bu yüzden laboratuvar değerinin altında kalabilir.

Değerin yanındaki parantezde C ve Ctr spektrum uyarlama terimleri yer alır. EN ISO 717-1, bina içindeki kaynaklar ve dışarıdaki trafik gibi farklı gürültü türlerini bu terimlerle hesaba katar. Örneğin DesiWool W15 çift yönlü uygulama için rapordaki değer R’w (C;Ctr) = 42 (-3;-9) dB’dir; Ctr eklendiğinde değer 33 dB’e iner. Türkiye’de Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik yeni binalarda en az C akustik performans sınıfını şart koşar; sınıflara karşılık gelen sınır değerler yönetmeliğin eklerinde yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular

Taş yünü ses yalıtımı yapar mı?

Evet. Taş yünü, hafif bölme duvarın iki kaplaması arasındaki boşlukta ses yutucu katman olarak çalışır ve hava doğuşlu sesin karşı tarafa geçişini azaltır. Elde edilen sonuç; kaplama katmanlarına, boşluğun tam doldurulmasına ve ses köprülerine bağlıdır. Ölçülmüş bir örnek olarak DesiWool W15, akredite laboratuvar deneyinde tek yönlü uygulamada 29 dB, çift yönlü uygulamada 42 dB R’w değeri vermiştir.

Alçıpan arasına kaç cm taş yünü konur?

Taş yünü kalınlığı profil genişliğine göre seçilir; levha boşluğu ezilmeden ve açıklık bırakmadan doldurmalıdır. Daha yüksek ses yalıtımı hedefleniyorsa daha geniş profil ve ona uygun kalınlık tercih edilir. Mega’nın ara bölme levhası teknik föyüne göre 40 ile 120 mm arasında üretilir; tip ve kalınlık seçeneklerini ara bölme levhası sayfasında bulabilirsiniz.

Ses yalıtımında taş yünü mü EPS mi?

Bölme duvar boşluğunda ses yutucu katman olarak taş yünü kullanılır. İZODER, EPS’i ses yalıtım malzemeleri arasında yalnızca dinamik katılık değeri iyileştirilmiş levha olarak sayar. Mega’nın EPS mantolama levhalarının föylerinde ses yalıtım değeri beyan edilmez; ürün sayfaları EPS’i ses konusunda yüzer döşemelerde darbe sesi için anar. Ayrıntılar EPS kullanım alanları yazısında.

Alçıpan duvarda priz ve boru geçişlerinden ses kaçağı nasıl önlenir?

Duvarın iki yüzündeki prizler aynı dikme aralığına sırt sırta konmaz, farklı aralıklara kaydırılır. Buatın arkasında taş yünü bırakılır, kutunun çevresi mastikle kapatılır. Boru geçişinde delik borudan biraz geniş açılır, aradaki halka esnek mastikle doldurulur ve boru levhaya rijit bağlanmaz. Mevcut bir komşu duvarı için seçenekler duvar ses yalıtımı yazısında.

Kaynaklar

Bölme duvar ya da komşu duvar için ürün seçerken teknik föyleri yan yana incelemek isterseniz taşyünü levhalar sayfasına bakabilir, projenize özel sorular için iletişim sayfasından Mega teknik ekibine ulaşabilirsiniz.