Taş yünü yoğunluğu, levhanın bir metreküpünün kaç kilogram geldiğini gösterir ve kg/m³ ile ifade edilir. Mega taşyünü föylerinde ara bölme levhaları 40–60, giydirme cephe levhaları 70–90, yüzer döşeme levhası 100–120, mantolama levhaları ise 120 ve 150 kg/m³ olarak beyan edilir. Föylerde yoğunluk arttıkça ısı yalıtımı iyileşmez; basma ve çekme dayanımı değerleri yüksek yoğunluklu levhalarda beyan edilir.
Şantiyede taşyünü çoğu zaman “150’lik” gibi bir yoğunluk rakamıyla anılır, ama bu rakam levhanın hangi işe uygun olduğunu tek başına söylemez. Bu rehber, Mega taşyünü föylerindeki değerleri uygulamaya göre yan yana koyuyor. Malzemeyi ilk kez inceliyorsanız taş yünü nedir yazısıyla başlayın.
Genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta, fabrikası Elazığ’da bulunan Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), taşyünü, XPS ve EPS ısı yalıtım levhalarını Mega markasıyla sunar. Föylerdeki nota göre Mega taşyünü levhalar, TS EN 13162+A1 standardına uygun olarak grup şirketi Megataş A.Ş. tesislerinde üretilir.
Taş yünü yoğunluğu ne anlatır?
Yoğunluk, levhanın kütlesinin hacmine oranıdır ve birimi kg/m³’tür. Isı yalıtım ürünlerinde görünür yoğunluk, TS EN 1602 (EN 1602) standardındaki yöntemle numunenin kütlesi hacmine bölünerek bulunur.
Mega taşyünü föyleri yoğunluğu bu standarda göre beyan eder. MEGA SW F120 ve F150 mantolama levhalarında tolerans ±%10’dur; yani föyde 150 kg/m³ yazan bir levhanın ölçülen yoğunluğu beyan değerinden yüzde 10’a kadar sapabilir. Sahada “150 yoğunluk taş yünü” denildiğinde kastedilen, yoğunluğu 150 kg/m³ olarak beyan edilen levhadır.
Yoğunluk tek başına bir kalite notu değil, levhanın hangi iş için üretildiğini gösteren bir seçim ölçütüdür. Bölme duvarın içine konan 40 kg/m³’lük levha ile cepheye yapıştırılıp sıvanan 150 kg/m³’lük levha farklı görevler için tasarlanır.
Yoğunluk arttıkça yalıtım artar mı?
Mega föylerine göre hayır, doğrudan artmaz. 40–60 kg/m³ yoğunluklu MEGA SW PB ara bölme levhasının ısıl iletkenlik beyan değeri λD ≤0,035 W/mK iken 150 kg/m³ yoğunluklu MEGA SW F150 mantolama levhasınınki λD ≤0,037 W/mK’dir. Beyan değerlerine bakıldığında hafif levhanın ısıl iletkenliği, ağır levhanınkinden yüksek değildir.
λD, levhanın 10 °C’deki ısıl iletkenlik beyan değeridir ve TS EN 12939/12667’ye göre ölçülür; değer düştükçe yalıtım iyileşir. Kavramın ayrıntısını ısı iletim katsayısı yazısında bulabilirsiniz.
Isı yalıtımında belirleyici olan, λD ile kalınlığın birlikte verdiği ısıl dirençtir (RD = kalınlık / λD); 100 mm MEGA SW F150 için bu hesap yaklaşık 2,7 m²K/W verir. Föylerde yoğunlukla birlikte farklılaşan değerler ise basma ve yüzeye dik çekme dayanımıdır: ara bölme ve giydirme cephe levhalarında bu değerler beyan edilmez, yüzer döşeme ve mantolama levhalarında edilir. Bu yüzden yoğunluk, levhanın yük taşıdığı işlerde önem kazanır.
Hangi uygulamada kaç yoğunluk taş yünü kullanılır?
Mega föylerinde yoğunluk uygulamaya göre kademelenir: hafif bölme duvar için 40–60, giydirme cephe için 70–90, yüzer döşeme için 100–120, mantolama için 120 ve 150 kg/m³. Bazı tiplerde föy yoğunluk vermez; bu levhalar basma dayanımıyla tanımlanır.
| Ürün ve tip | Uygulama | Yoğunluk (kg/m³) | λD (W/mK) | Kalınlık (mm) | Basma dayanımı (kPa) | Yüzeye dik çekme, TR (kPa) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mantolama levhası MEGA SW F150 | Sıvalı dış cephe (mantolama) | 150 (±%10) | ≤0,037 | 40–120 | min. 40 / 45 / 55 | min. 10 |
| Mantolama levhası MEGA SW F120 | Sıvalı dış cephe (mantolama) | 120 (±%10) | ≤0,037 | 40–120 | min. 30 | min. 10 |
| MEGA SW PLUS | Sıvalı dış cephe (mantolama) | Beyan yok | ≤0,037 | 40–120 | min. 25 | min. 7,5 |
| MEGA SW ULTRA | Sıvalı dış cephe (mantolama) | Beyan yok | ≤0,037 | 40–120 | min. 30 / 35 / 40 | min. 7,5 |
| MEGA SW-35L | Sıvalı dış cephe (mantolama) | Beyan yok | ≤0,035 | 50–120 | min. 25 | min. 7,5 |
| Yüzer döşeme levhası MEGA SW FF100/110/120 | Şap altı, katlar arası döşeme | 100–120 | ≤0,036 | 30 | 25 | Beyan yok (NPD) |
| Giydirme cephe levhası MEGA SW EF 70/80/90 | Giydirme cephe | 70 / 80 / 90 | ≤0,035 | 40–120 | Beyan yok (NPD) | Beyan yok (NPD) |
| Ara bölme levhası MEGA SW PB 40/50/60 | Hafif bölme duvar | 40 / 50 / 60 | ≤0,035 | 40–120 | Beyan yok (NPD) | Beyan yok (NPD) |
| Teras çatı levhası 30, 40, 50, 60 ve 70 kPa | Teras ve eğimli çatı | Beyan yok | ≤0,039 | 40–100 (tipe göre) | min. 30–70 (tipe göre) | min. 10 |
Kaynak: Mega taşyünü teknik bilgi föyleri (TS EN 13162+A1). “Beyan yok” ve NPD, föyde o özellik için değer verilmediğini gösterir.
Tablodaki levhaların hepsi 1200 x 600 mm ebatındadır ve föylere göre yangına tepki sınıfı A1’dir (TS EN 13501-1). Yönetmelikte “hiç yanmaz” olarak geçen bu sınıf yoğunlukla değişmez. Ayrıntı için taş yünü yanar mı, levhaların yapıdaki yerleri için taş yünü kullanım alanları yazılarına bakabilirsiniz.
Mantolamada neden 120–150 kg/m³ tercih edilir?
Çünkü mantolamada taşyünü levha, üzerine file ve sıva uygulanan katmandır. Bu yüzden mantolama levhalarının föylerinde, bölme duvar ve giydirme cephe levhalarında bulunmayan basma ve çekme değerleri yer alır; Mega’nın mantolama için yoğunluğu beyan edilen iki levhası MEGA SW F120 (120 kg/m³) ve MEGA SW F150 (150 kg/m³) tipleridir.
Yüzeye dik çekme dayanımı (TR), levhanın yüzeyine dik yönde çekildiğinde gösterdiği dayanımdır ve TS EN 1607’ye göre belirlenir. İki levhanın föyünde λD ≤0,037 W/mK ve TR en az 10 kPa ortaktır. Fark basma dayanımındadır: F120 için en az 30 kPa, F150 için föyde en az 40, 45 ve 55 kPa olmak üzere üç değer verilir.
F150 kaplamasız, F120 kaplamalı ve kaplamasız olarak sunulur. Aynı ısıl performansta daha yüksek basma dayanımı isteniyorsa F150 öne çıkar; son kararı proje şartnamesi ve uygulanacak sistem verir. Grupta yoğunluğu föyde verilmeyen MEGA SW PLUS, ULTRA ve SW-35L tipleri de vardır; bu tiplerin çekme dayanımı en az 7,5 kPa’dır.

Mantolamanın ne olduğunu mantolama nedir yazısında, levhanın duvara nasıl yapıştırılıp dübellendiğini mantolama nasıl yapılır yazısında adım adım anlattık. Tiplerin föylerine taşyünü mantolama levhası sayfasından ulaşabilirsiniz.
MegaUsta’dan uygulama notu: Paketin etiketindeki tip adını projedeki tip adıyla karşılaştırmadan levhayı iskeleye çıkarmayın. Mantolama levhası grubundaki F120, F150, PLUS, ULTRA ve SW-35L tiplerinin basma ve çekme değerleri birbirinden farklıdır; “150’lik” gibi sözlü bir tarif bu farkı göstermez.
Teras ve yüzer döşemede yoğunluk yerine basma dayanımına bakın
Bu iki uygulamada levha doğrudan yük altında kalır ve belirleyici değer basma dayanımıdır. Mega teras çatı levhaları föylerde yoğunlukla değil, basma dayanımıyla adlandırılır: 30, 40, 50, 60 ve 70 kPa.
Teras çatı levhalarının hepsinde λD ≤0,039 W/mK ve çekme dayanımı en az 10 kPa’dır. Hangi kPa sınıfının seçileceği, çatıya gelecek kullanım yüküne göre proje aşamasında belirlenir. Katman sırası teras çatı yalıtımı yazısında, tip ve kalınlıklar teras çatı levhası sayfasında yer alıyor.
Yüzer döşemede şapın altına konan levhanın ise föyde yoğunluğu da beyan edilir. MEGA SW FF100/110/120 yüzer döşeme levhası 100–120 kg/m³ yoğunlukta ve 30 mm kalınlıkta sunulur; λD ≤0,036 W/mK, ısıl direnci 0,80 m²K/W, basma dayanımı 25 kPa’dır. Zemin kaplamalarının ve iki kat beton arasındaki şapın altında ısı, ses ve titreşim yalıtımı için kullanılır.

Ara bölme ve giydirme cephede düşük yoğunluk neden yeterli?
Çünkü bu uygulamalarda levha yük taşımaz; hafif bölme duvarın profilleri arasına, giydirme cephede ise cephe duvarına ya da taşıyıcı profillerin arasına yerleşir ve görevi ısı ve ses yalıtımıdır. İki levhanın föyünde de basma ve çekme dayanımı için değer verilmemesinin (NPD) nedeni budur.
MEGA SW PB 40/50/60 ara bölme levhası 40, 50 ve 60 kg/m³ yoğunlukta, 40–120 mm kalınlıkta ve λD ≤0,035 W/mK değeriyle sunulur. MEGA SW EF 70/80/90 giydirme cephe levhası 70, 80 ve 90 kg/m³ yoğunlukta ve aynı λD değerindedir; alüminyum folyolu, siyah ya da sarı cam tülü kaplamalı veya kaplamasız seçenekleri vardır.
İki föyde de “basma sünmesi gerektiren uygulamalarda kullanılmaz” notu bulunur. Bu not, levhanın uzun süre sabit yük altında kalacağı yerler, örneğin şap altı için uygun olmadığını söyler. Şap altı için föyünde basma dayanımı beyan edilen ve kullanım alanı şap altı olarak tanımlanan yüzer döşeme levhası vardır.
Doğru yoğunluğu seçmek için kontrol listesi
Doğru levha, yoğunluk rakamından önce uygulama yeri ve levhaya binecek yük netleştirilerek seçilir. Aşağıdaki sıra seçimi kolaylaştırır.
- Uygulama yeri: Mantolama, giydirme cephe, bölme duvar, şap altı ya da teras çatı mı? Her biri için ayrı bir Mega ürünü ve föyü vardır.
- Yük: Levhanın üzerine sıva mı uygulanacak, şap mı dökülecek? Yük varsa föydeki basma ve çekme değerlerine bakın; “basma sünmesi gerektiren uygulamalarda kullanılmaz” notu taşıyan levhayı bu işlerde kullanmayın.
- Kaplama: Giydirme cephede folyolu, cam tülü kaplamalı ya da kaplamasız levha; mantolamada kaplamasız F150 veya iki seçeneği olan F120 vardır.
- Kalınlık: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ısı yalıtım projesini zorunlu tutar; kalınlık bu projede TS 825’e göre, λD ile birlikte hesaplanır.
- Tip adı: Siparişte yalnızca yoğunluk söylemek yerine föydeki tip adını yazın: MEGA SW F150 ya da teras çatı levhası 50 kPa gibi.
- Teklif kalemleri: Yoğunluk, kalınlık, kaplama, miktar ve nakliye teklifin kapsamını belirler; teklifleri aynı tip ve kalınlık üzerinden karşılaştırın.
Sıkça Sorulan Sorular
Mantolama için kaç yoğunluk taş yünü kullanılır?
Mega föylerinde mantolama için yoğunluğu beyan edilen iki levha vardır: 120 kg/m³ yoğunluklu MEGA SW F120 ve 150 kg/m³ yoğunluklu MEGA SW F150. İkisinin de λD değeri ≤0,037 W/mK, yüzeye dik çekme dayanımı en az 10 kPa’dır. Aralarındaki fark basma dayanımındadır: F120 için en az 30 kPa, F150 için föyde en az 40, 45 ve 55 kPa değerleri verilir.
Alçıpan arasına kaç yoğunluk taş yünü konur?
Alçıpan gibi hafif bölme duvar sistemlerinde Mega’nın 40, 50 ve 60 kg/m³ yoğunluklu ara bölme levhası kullanılır. Levha profillerin arasına yerleşir ve yük taşımaz; bu yüzden yüksek yoğunluk gerekmez. Föye göre λD değeri ≤0,035 W/mK, kalınlık seçenekleri 40 ile 120 mm arasındadır. Basma sünmesi gerektiren, yani sürekli yük altında kalacak uygulamalarda kullanılmaz.
150 yoğunluk taş yünü nerede kullanılır?
Mega ürün gamında 150 kg/m³ yoğunluklu levha, sıvalı dış cephe yalıtımı (mantolama) için sunulan MEGA SW F150 mantolama levhasıdır. Föyüne göre kaplamasızdır, 40–120 mm kalınlıkta sunulur, basma dayanımı en az 40/45/55 kPa ve yüzeye dik çekme dayanımı en az 10 kPa’dır. Bölme duvar ya da giydirme cephe gibi yük taşımayan işler için daha düşük yoğunluklu levhalar vardır.
Taş yünü yoğunluğu nasıl ölçülür?
Taş yünü yoğunluğu, numunenin kütlesi hacmine bölünerek bulunur ve kg/m³ olarak verilir. Yöntemi, ısı yalıtım ürünlerinde görünür yoğunluğun tayinini tarif eden TS EN 1602 standardı belirler. Mega taşyünü föyleri yoğunluğu bu standarda göre beyan eder; F120 ve F150 mantolama levhalarında beyan edilen yoğunluk için tolerans ±%10’dur.
Yoğunluk ısı iletkenliğini nasıl etkiler?
Mega föylerinde yoğunluğu yüksek levhaların ısıl iletkenliği daha düşük değildir. 40–60 kg/m³ ara bölme ve 70–90 kg/m³ giydirme cephe levhaları λD ≤0,035 W/mK, 100–120 kg/m³ yüzer döşeme levhası ≤0,036 W/mK, 120 ve 150 kg/m³ mantolama levhaları ≤0,037 W/mK beyan edilir. Isı yalıtımı için yoğunluğa değil, λD değerine ve kalınlığa bakılır.
Kaynaklar
- BSI: BS EN 1602:2013, Isı yalıtım ürünleri, görünür yoğunluğun tayini
- BSI: BS EN 13162:2012+A1:2015, Fabrika yapımı mineral yün (MW) ürünler, özellikler
- DIN Media: DIN EN 1607:2013-05, Yüzeye dik çekme dayanımının tayini
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Ek-2, yapı malzemelerinin yangına tepki sınıfları)
- Mega: MEGA SW F150 Mantolama Levhası teknik bilgi föyü (PDF)
- Mega: Ara Bölme Levhası teknik bilgi föyü (PDF)
- Mega Yalıtım Dokümanlar sayfası: tüm taşyünü teknik föyleri
Projenize uygun yoğunluğu ve kalınlığı belirlerken tablodaki tip adlarıyla taşyünü levhalar sayfasına göz atabilirsiniz. Föylerde karşılığını bulamadığınız bir uygulama için iletişim sayfasından Mega Yalıtım teknik ekibine ulaşabilirsiniz.





