Kısaca: Gri EPS ile beyaz EPS arasındaki temel fark ısı iletkenliğidir. Gri (karbonlu) EPS, aynı basma sınıfındaki beyaz EPS’ten daha düşük λD değerine sahiptir: Mega teknik föylerinde CS(10)40 sınıfında EPS 40U için 0,033, EPS 40W için 0,041 W/mK beyan edilir. Bu sayede aynı ısıl direnç daha ince bir levhayla sağlanır.
İki levha da genleştirilmiş polistirendir (EPS, halk arasında strafor) ve teknik föylerde TS EN 13163 kapsamındaki kodlarla tanımlanır. Ebat, kalınlık aralığı ve yangına tepki sınıfı iki seride aynıdır. Malzemenin genel özelliklerini EPS nedir yazımızda, XPS ile karşılaştırmasını XPS mi EPS mi rehberinde bulabilirsiniz.
Gri ve beyaz EPS arasındaki fark nedir?
Asıl fark ısıl iletkenliktedir: aynı basma sınıfında gri levhanın beyan edilen λD değeri beyaz levhanınkinden düşüktür. Mega föylerinde bu fark CS(10)40 sınıfında 0,033’e karşı 0,041, CS(10)50 sınıfında 0,032’ye karşı 0,040 W/mK olarak görülür.
| Özellik | Beyaz EPS (EPSW) | Gri EPS (EPSG) |
|---|---|---|
| Föydeki tanım | Beyaz EPS levha | Karbon takviyeli gri EPS levha |
| λD aralığı | 0,034–0,042 W/mK | 0,031–0,036 W/mK |
| Basma sınıfı CS(10) | 30–120 kPa | 30–70 kPa |
| Uzun süreli su emme WL(T) | %2–6 | %4–6 |
| Ebat | 500 x 1000 mm | 500 x 1000 mm |
| Kalınlık | 10–100 mm | 10–100 mm |
| Yangına tepki sınıfı (TS EN 13501-1) | E | E |
| Azami hizmet sıcaklığı | -50 / +70 °C | -50 / +70 °C |
Kaynak: Mega EPSW ve EPSG teknik bilgi föyleri. EPS 30W föyünde λD beyanı olmadığı için aralığa dahil edilmemiştir.
Karbonlu EPS nedir, EPSW ve EPSG neyi ifade eder?
Karbonlu EPS, Mega teknik föylerinde “karbon takviyeli” olarak tanımlanan gri renkli EPS ısı yalıtım levhasıdır; piyasada gri EPS veya grafitli EPS adlarıyla da anılır. Mega bu levhayı EPSG, beyaz levhayı ise EPSW adıyla sunar; adlardaki G gri, W beyaz seriyi gösterir. Her iki seri dış duvar mantolamasından teras çatıya, döşemeden soğuk hava depolarına kadar aynı kullanım alanları için önerilir.
Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta, fabrikası Elazığ’da bulunan Türk yalıtım malzemeleri üreticisidir. EPS’in yanında taşyünü ve XPS ısı yalıtım levhalarını da Mega markasıyla sunar. İki serinin teknik föyleri gri EPS mantolama levhası ve beyaz EPS mantolama levhası sayfalarında yer alır.
Gri ve beyaz EPS tiplerinin λD değerleri nedir?
Mega föylerine göre gri EPS tiplerinde λD 0,031–0,036 W/mK, beyaz EPS tiplerinde 0,034–0,042 W/mK aralığındadır. λD, 10 °C’de beyan edilen ısıl iletkenlik değeridir; değer küçüldükçe levha ısıyı daha yavaş geçirir. Kavramın ayrıntısını ısı iletim katsayısı yazımızda bulabilirsiniz.
| Tip | Seri | λD (W/mK) | CS(10) (kPa) | WL(T) (%) |
|---|---|---|---|---|
| EPS 30P-G | Gri (EPSG) | 0,035 | 30 | 5 |
| EPS 30U-G | Gri (EPSG) | 0,036 | 30 | 6 |
| EPS 40U | Gri (EPSG) | 0,033 | 40 | 4 |
| EPS 40G | Gri (EPSG) | 0,034 | 40 | 5 |
| EPS 50 (G) | Gri (EPSG) | 0,032 | 50 | 4 |
| EPS 60 (G) | Gri (EPSG) | 0,032 | 60 | 4 |
| EPS 70 (G) | Gri (EPSG) | 0,031 | 70 | 4 |
| EPS 30W | Beyaz (EPSW) | beyan yok | 30 | beyan yok |
| EPS 40W | Beyaz (EPSW) | 0,041 | 40 | 5 |
| EPS 40U-W | Beyaz (EPSW) | 0,042 | 40 | 6 |
| EPS 50W | Beyaz (EPSW) | 0,040 | 50 | 5 |
| EPS 60W | Beyaz (EPSW) | 0,039 | 60 | 4 |
| EPS 80W | Beyaz (EPSW) | 0,038 | 80 | 3 |
| EPS 90W | Beyaz (EPSW) | 0,037 | 90 | 3 |
| EPS 100W | Beyaz (EPSW) | 0,036 | 100 | 3 |
| EPS 110W | Beyaz (EPSW) | 0,036 | 110 | 3 |
| EPS 120W | Beyaz (EPSW) | 0,034 | 120 | 2 |
Kaynak: Mega EPSG ve EPSW teknik bilgi föyleri. CS(10): yüzde 10 deformasyondaki basma gerilmesi; WL(T): tam daldırmayla uzun süreli su emme.
Tablodan iki sonuç çıkar. Karşılaştırılabilen her basma sınıfında gri levhanın λD değeri daha düşüktür. Beyaz seri CS(10)120’ye kadar çıkarken gri seri CS(10)70’te biter.
Aynı ısıl direnç için kalınlık nasıl değişir?
Aynı ısıl direnç için gri EPS, aynı basma sınıfındaki beyaz EPS’ten daha ince seçilebilir; 2,00 m²K/W hedefinde bu fark 14–16 mm’dir ve hedef yükseldikçe büyür. Hesap basittir: ısıl direnç R = d / λD formülüyle bulunur, gereken kalınlık da d = R x λD olur (d metre cinsinden).
Aşağıdaki tablo, 2,00 m²K/W hedef ısıl direnç için yapılmış bir hesap örneğidir; herhangi bir bölge ya da bina için önerilen değer değildir.
| Basma sınıfı | Beyaz tip (λD) | Gereken kalınlık | Gri tip (λD) | Gereken kalınlık |
|---|---|---|---|---|
| CS(10)40 | EPS 40W (0,041) | 82 mm | EPS 40U (0,033) | 66 mm |
| CS(10)50 | EPS 50W (0,040) | 80 mm | EPS 50 (G) (0,032) | 64 mm |
| CS(10)60 | EPS 60W (0,039) | 78 mm | EPS 60 (G) (0,032) | 64 mm |
Bulunan değer uygulamada bir üst levha kalınlığına yuvarlanır. 2,50 m²K/W hedefinde EPS 40W ile 102,5 mm gerekirken EPS 40U ile 82,5 mm yeterlidir. Föylerde iki serinin üst kalınlığı 100 mm olduğundan bu örnekte tek katta yalnızca gri levha hedefe ulaşır.
Gerçek projede kalınlık, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği uyarınca TS 825 hesap yöntemiyle hazırlanan ısı yalıtım projesinde belirlenir; projede kullanılacak ısıl iletkenlik değerleri de bu standarda göre alınır. Bölgelere göre kalınlık mantığı için mantolama kaç cm olmalı yazımıza bakabilirsiniz.
Gri EPS’te güneş ve depolama konusunda nelere dikkat edilir?
Gri EPS levhalar güneş ışığından korunarak depolanır. Mega teknik föyü kapalı alanda depolamayı önerir; levhalar dışarıda bekleyecekse paketlerin üzerine ultraviyole ışınlarını engelleyen bir örtü konmasını ister. Aynı uyarı beyaz EPS föylerinde de bulunduğundan kural iki renk için geçerlidir.
Uygulama tarafında MTA-3333 levha yapıştırıcısı ile MTP-3344 levha sıvasının föyleri, doğrudan güneş ve kuvvetli rüzgâr altında uygulama yapılmamasını, ortam sıcaklığının +5 ile +35 °C arasında olmasını ister. Bu yüzden güneş alan cephelerde iş, gölge sağlanarak ya da güneşin cepheden çekildiği saatlere göre planlanır.
MegaUsta’dan uygulama notu: Gri levha paketlerini iskeleye o gün yapıştırılacak kadar çıkarın, kalanını örtülü bırakın. Yapıştırıcı föyündeki 2 günlük bekleme dolunca file ve sıva aşamasına geçin; sıvasız levhaları gereğinden uzun süre açıkta bırakmayın.
EPS seçerken dansiteye mi, basma sınıfına mı bakılmalı?
Basma sınıfına ve λD değerine bakılmalıdır. Mega’nın EPSW ve EPSG teknik föylerinde yoğunluk (dansite) beyanı yoktur; levhayı tanımlayan değerler TS EN 13163 kapsamındaki performans kodlarıdır. Teklifte yalnızca dansite yazıyorsa, karşılığında hangi CS(10) ve λD değerinin beyan edildiğini sorun.
- λD: 10 °C’de beyan edilen ısıl iletkenlik (W/mK); küçük değer daha iyi ısı yalıtımı demektir.
- CS(10): yüzde 10 deformasyondaki basma gerilmesi (kPa); kısaca basma sınıfı.
- BS: bükme dayanımı (kPa).
- TR: yüzeylere dik çekme dayanımı (kPa).
- WL(T): tam daldırmayla uzun süreli su emme (%).
TS EN 13163, bu özelliklerin nasıl ölçülüp beyan edileceğini tanımlar; belirli bir uygulama için hangi seviyenin gerektiğini ise kendisi belirlemez. O seviye yönetmeliklerden ve uygulamaya ait teknik belgelerden gelir.
Hangi bina için gri EPS, hangisi için beyaz EPS?
Kalınlığın sınırlı olduğu cephelerde gri EPS, yüksek basma sınıfı gereken yerlerde beyaz EPS öne çıkar; diğer durumlarda aynı ısıl direnci veren kalınlıklar karşılaştırılır.
| Durum | Uygun seçim | Gerekçe |
|---|---|---|
| Pencere denizliği, saçak ya da parsel sınırı nedeniyle cephede kalınlık sınırlı | Gri EPS (EPSG) | Aynı ısıl direnç daha ince levhayla sağlanır. |
| Hedef ısıl direnç için beyaz levhada 100 mm’yi aşan kalınlık gerekiyor | Gri EPS (EPSG) | İki serinin föydeki üst kalınlığı 100 mm’dir; gri levha aynı hedefe daha ince kalınlıkla ulaşır. |
| CS(10)80–120 basma sınıfı isteniyor | Beyaz EPS (EPS 80W–120W) | Gri seri CS(10)70’te biter. |
| Kalınlık sınırı yok, bütçe dengesi öncelikli | İki seri birlikte değerlendirilir | Teklifler aynı ısıl direnci veren kalınlıklar üzerinden karşılaştırılır. |
| Yangın gereksinimi yüksek cephe | Taşyünü mantolama levhası | Gri ve beyaz EPS’in ikisi de E sınıfıdır. |
Taşyünü seçeneğinin ayrıntıları taşyünü mantolama levhası sayfasında, cephe sistemlerinin genel karşılaştırması dış cephe yalıtım çeşitleri yazımızda yer alır.
Gri ve beyaz EPS hangi yapıştırıcı ve sıvayla uygulanır?
Levhanın rengi sistem bileşenlerini değiştirmez; gri ve beyaz EPS aynı yapıştırıcı, dübel, alkali dayanımlı file ve levha sıvasıyla uygulanır. Mega’nın ürün gamında bu iş için ısı yalıtım levha yapıştırıcısı (MTA-3333, TS 13566) ve ısı yalıtım levha sıvası (MTP-3344, TS 13687) bulunur.
- Yapıştırma: MTA-3333 taşyünü, EPS ve XPS levhalar için kullanılır; m² başına tüketimi 3–5 kg, hazırlanan harcın kullanılabilme süresi en fazla 2 saattir.
- Dübel: Mekanik dübelleme, yapıştırıcı föyüne göre en az 24 saat sonra yapılır.
- File ve sıva: Yapıştırmadan 2 gün sonra MTP-3344 yaklaşık 4 mm kalınlıkta uygulanır; 160 g/m² alkali dayanımlı file 10 cm bindirmeyle sıvanın içine yerleştirilir. Tüketim 3,5–5,5 kg/m²’dir.
- Son kat: Sıva kuruduktan sonra cephe, seçilen son kat kaplamayla tamamlanır.
Adımların ayrıntısı ve kontrol noktaları mantolama nasıl yapılır rehberimizde anlatılıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Gri EPS beyaz EPS’ten daha mı iyi yalıtır?
Aynı basma sınıfı ve aynı kalınlıkta evet: gri EPS’in λD değeri daha düşük olduğu için ısıl direnci daha yüksektir. Mega föylerinde CS(10)50 sınıfında EPS 50 (G) için 0,032, EPS 50W için 0,040 W/mK beyan edilir. Bu farkı yüzdeyle değil, aynı ısıl direnç için gereken kalınlıkla okumak daha doğrudur. Beyaz serideki EPS 120W ise 0,034 W/mK ile bazı gri tiplerle aynı düzeydedir.
Karbonlu EPS güneşte bekletilebilir mi?
Hayır, karbonlu EPS güneş altında açıkta bekletilmemelidir. Mega teknik föyü levhaların güneş ışığından korunmasını ve mümkünse kapalı alanda depolanmasını ister; dışarıda depolama gerekiyorsa paketlerin üzerine ultraviyole ışınlarını engelleyen bir örtü konmalıdır. Aynı uyarı beyaz EPS föylerinde de bulunur. Şantiyede paketleri o gün uygulanacak kadar açmak, bu kuralın sahadaki karşılığıdır.
EPS mantolama levhası kaç cm olmalı?
Herkes için geçerli tek bir kalınlık yoktur. Kalınlık, binanın bulunduğu bölge ve duvar katmanları dikkate alınarak TS 825 hesap yöntemiyle hazırlanan ısı yalıtım projesinde belirlenir. Mega EPSW ve EPSG levhalar 10–100 mm aralığında üretilir ve gri levha aynı hedef için daha ince seçilebilir. Bölgelere göre kalınlık mantığını mantolama kaç cm olmalı yazımızda bulabilirsiniz.
Gri ve beyaz EPS’in yangına tepki sınıfı farklı mı?
Hayır, farklı değil. Mega EPSW ve EPSG teknik föylerinde iki levha da TS EN 13501-1’e göre E sınıfında beyan edilir; renk ya da karbon takviyesi föylerdeki sınıfı değiştirmez ve iki levha da yanıcı malzemedir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik E sınıfını normal alevlenici grubunda sayar. Sınıfların anlamı ve cephe kuralları için yalıtım malzemesi yangın sınıfı yazımıza bakabilirsiniz.
EPSW ve EPSG levhaların ölçüsü nedir?
Mega EPSW ve EPSG levhaların ebadı 500 x 1000 mm, kalınlık aralığı 10–100 mm’dir. Föylerde boyut toleransı W3/L3, kalınlık toleransı T2 sınıfında verilir. Levhalar polietilen film ambalajla sevk edilir; föye göre bloklar 7 gün, levhalar 21 gün dinlendirilir. Azami hizmet sıcaklığı iki seride de -50 / +70 °C’dir.
Kaynaklar
- Resmî Gazete: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (5 Aralık 2008, sayı 27075)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, resmî metin
- EN 13163:2012+A2:2016 standart künyesi: fabrika yapımı EPS ürünleri (SIS)
- Mega EPSG teknik bilgi föyleri: EPS 30P-G / 30U-G, EPS 40U / 40G, EPS 50-60-70 G
- Mega EPSW teknik bilgi föyleri: EPS 30W, EPS 40W / 40U-W / 50W, EPS 60W / 80W / 90W, EPS 100W / 110W / 120W
- MegaTech teknik föyleri: MTA-3333, MTP-3344
- Mega Dokümanlar: EPS belgeleri
İki serinin föylerini yan yana incelemek için EPS levhalar sayfasından başlayabilir, projenize uygun tip ve kalınlık konusundaki sorularınızı iletişim sayfası üzerinden teknik ekibimize iletebilirsiniz.
