Ses Yalıtım Malzemeleri: Hangi Malzeme Nerede Kullanılır?

Ses Yalıtım Malzemeleri yazısının kapağında MegaUsta maskotu ile DesiWool paneller ve MegaBlock bloklar

Kısaca: Ses yalıtım malzemeleri, sesin yapı elemanlarından geçişini azaltan levha, panel ve bloklardır. Hafif bölme duvarda taşyünü (taş yünü) levha, komşu duvarda DesiWool panel veya MegaBlock Acoustic blok, döşemede darbe sesi için yüzer döşeme levhası kullanılır. Doğru seçim sesin türüne, uygulama yerine ve değerin hangi koşulda ölçüldüğüne bağlıdır.

Bu rehber sesin türüne göre malzeme seçimini, R’w değerinin nasıl okunacağını, Mega ürünlerinin ölçülmüş değerlerini ve laboratuvar sonucunun sahadan farkını anlatıyor. Daireler arasındaki soruna özel çözümler için komşu gürültüsü ve duvar ses yalıtımı, döşeme katmanları için yüzer döşeme nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.

Ses yalıtım malzemesi seçerken ilk olarak neye bakılır?

Ses yalıtım malzemesi seçerken ilk olarak sesin türüne bakılır, çünkü hava doğuşlu ses ile darbe sesi yapıya farklı yollardan girer. Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik hava doğuşlu sesi hava içinde yayılan ses olarak tanımlar. Darbe sesi ise ayak sesi, kapı çarpması veya eşya çekilmesi gibi doğrudan döşemede ortaya çıkan ve bina taşıyıcı sistemine iletilen sestir.

Havadan gelen seste ayıran duvarın veya döşemenin yalıtımı önemlidir. Darbe sesinde ise üst katmanların döşeme gövdesinden esnek bir katmanla ayrılması gerekir. Bu ayrımın uygulamadaki sonuçlarını taş yünü ses yalıtımı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Duvar, döşeme ve tavan için hangi ses yalıtım malzemesi kullanılır?

Duvarda hava doğuşlu sese karşı dolgulu bölme, panel veya ses yalıtım bloğu, döşemede darbe sesine karşı şap altı levha kullanılır; tavan için bu tablodaki taşyünü esaslı ürünlerin sayfalarında ses amaçlı bir uygulama tanımlanmaz. Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım) bu uygulamalar için taşyünü esaslı ürünler sunar:

Uygulama yeri Asıl ses türü Malzeme türü Mega ürünü Ürün sayfasındaki kullanım
Hafif bölme duvar Hava doğuşlu Taşyünü levha Ara Bölme Levhası (MEGA SW PB 40/50/60) Hafif bölme duvar sistemleri
Mevcut duvarın iç yüzü Hava doğuşlu Taşyünü ve alçı plaka kompozit panel DesiWool Dış duvarların iç yüzeyi, iç bölme duvar, komşu duvar, merdiven ve asansör kovasına bitişik duvar
Yeni örülen duvar Hava doğuşlu Taşyünü dolgulu blok MegaBlock Acoustic Komşu duvar, mutfak ve banyo, yatak odası, otel odası, teknik oda, stüdyo
Döşeme, şap altı Darbe Taşyünü levha Yüzer Döşeme Levhası (MEGA SW FF100/110/120) Zemin kaplamaları, iki kat beton arası şap altı, titreşim kaynaklı temeller, açık geçişli döşemeler
Tavan Hava doğuşlu ve darbe Projeye göre Taşyünü esaslı ürün sayfalarında ses amaçlı tanımlı uygulama yok Ürün projede belirlenir

Kaynak: Mega ürün sayfaları ve teknik föyler.

İç bölme duvarları kırmızıyla işaretlenmiş iki katlı bina kesiti, yanda taşyünü ve beyaz katmanlı panel yığını ile taşyünü yüzü görünen bir panel
DesiWool, bir yüzü alçı plaka, diğer yüzü taşyünü olan kompozit paneldir. Görselde bölme duvarlar kırmızıyla işaretlenmiş.

Alttaki katta yapılan tavan çözümü üst kattan gelen darbe sesinin yalnız bir yolunu keser, çünkü ses yan duvarlar üzerinden de iletilir. Yönetmelik bu yolu dolaylı veya yanal iletim olarak tanımlar.

Malzeme föyündeki R’w değeri ne anlatır?

R’w, bir yapı elemanının hava doğuşlu sesi ne kadar azalttığını desibel (dB) cinsinden tek sayıyla gösterir; değer büyüdükçe karşı tarafa geçen ses azalır. Yönetmelik iki göstergeyi birlikte tanımlar: Rw elemanın ses azaltım indeksinden, R’w görünür ses azaltım indeksinden elde edilir. Mega’nın DesiWool W15 raporları yöntem olarak laboratuvar standardı EN ISO 10140-2’yi gösterir, sonucu ise R’w simgesiyle verir; bu yüzden yalnız simgeye değil, raporun yöntemine ve numunesine bakın. C ve Ctr terimlerinin okunuşunu taş yünü ses yalıtımı yazımızda bulabilirsiniz.

Mega ürünlerinin ölçülmüş ses değerleri nelerdir?

Bu yazıda deney koşuluyla birlikte gösterilen Mega ses değerleri DesiWool W15 ile MegaBlock Acoustic 145, 245 ve 295 mm serilerine aittir. DesiWool değerleri deney raporundan, MegaBlock değerleri ürün föyünün başlığından alınmıştır.

Ürün ve uygulama Ölçülen değer Deney kuruluşu ve standart Test koşulu
DesiWool W15, tek yönde R’w 29 dB Ticem İleri Yapı Teknolojileri (ISO/IEC 17025 akredite); EN ISO 10140-2:2021, EN ISO 717-1:2020 Rapora göre laboratuvar yöntemi; 2,48 × 4,43 m deney açıklığı, 11 m² panel; rapordaki kesitte panel kutu profilin bir yüzünde; uygulama üretici tarafından
DesiWool W15, çift yönde R’w (C;Ctr) 42 (-3;-9) dB Ticem İleri Yapı Teknolojileri (ISO/IEC 17025 akredite); EN ISO 10140-2:2021, EN ISO 717-1:2020 Rapora göre laboratuvar yöntemi; aynı deney açıklığı, 11 m² panel; rapordaki kesitte panel kutu profilin iki yüzünde; uygulama üretici tarafından
MegaBlock Acoustic 145/50SW 41,60 dB TSE; TS EN ISO 10140-2:2021-05, TS EN ISO 717-1:2021-02 (föy başlığına göre) Sıvasız duvar
MegaBlock Acoustic 245 serisi 47,60 dB TSE; TS EN ISO 10140-2:2021-05, TS EN ISO 717-1:2021-02 (föy başlığına göre) Sıvasız duvar; föy 245/100SW ve 245/130SW için tek değer verir, denenen tipi belirtmez
MegaBlock Acoustic 295 serisi 48,70 dB TSE; TS EN ISO 10140-2:2021-05, TS EN ISO 717-1:2021-02 (föy başlığına göre) Sıvasız duvar; föy 295/100SW ve 295/150SW için tek değer verir, denenen tipi belirtmez

Kaynak: DesiWool W15 tek yön ve çift yön deney raporları (Ticem); MegaBlock Acoustic 145/50SW, 245 serisi ve 295 serisi teknik föyleri.

Duvarları örülmekte olan bir yapının perspektif çizimi, iki iç duvar kırmızıyla işaretlenmiş, yanda iç kısmında taşyünü görülen bloklar
Taşyünü dolgulu bloklarla örülen iç duvarlar. MegaBlock Acoustic değerleri sıvalı ve sıvasız duvar için ayrı okunur.

Bu satırlar birbirine denk koşullar değildir. Rapor metni panellerin deney açıklığına sabitlendiğini söyler; kesit fotoğrafında panel kutu profil üzerinde görünür, arkasında bir duvar görünmez ve rapor bunu ayrıca belirtmez. Bu yüzden 29 dB’i mevcut bir duvarın değerine eklenecek bir kazanç olarak okumayın. DesiWool’un mevcut bir duvara uygulandığında sağladığı artış için Mega kaynaklarında ölçüm yoktur; projede bu artış aranıyorsa duvarla birlikte denenmiş bir rapor isteyin. MegaBlock satırları ise sıvasız duvar içindir.

MegaBlock föylerinin teknik değerler tablosunda sıvalı duvar için ayrı R’w satırı da vardır. Burada yalnız föyde deney kuruluşu ve koşulu belirtilen değerleri gösterdik. 195 mm serinin föy başlığında ise BLX Acoustic Research Lab ölçümü olarak sıvalı duvarda 52 dB verilir.

Ara bölme ve yüzer döşeme levhasında hangi değerlere bakılır?

Mega’nın Ara Bölme Levhası ve Yüzer Döşeme Levhası föylerinde dB değeri bulunmaz; bu levhalarda föyden yoğunluk, kalınlık ve basma dayanımı okunur, ses sonucu ise sistem deneyinden alınır. Aşağıdaki tablo beyan değerlerini gösterir, ses performansını göstermez.

Levha ve tip Yoğunluk Kalınlık λD Basma dayanımı Föydeki ses değeri
Ara Bölme Levhası, MEGA SW PB 40/50/60 40-50-60 kg/m³ 40–120 mm ≤0,035 W/mK Beyan yok; basma sünmesi gerektiren uygulamalarda kullanılmaz Yok
Yüzer Döşeme Levhası, MEGA SW FF100/110/120 100–120 kg/m³ 30 mm ≤0,036 W/mK 25 kPa Yok

Kaynak: Mega Ara Bölme Levhası ve Yüzer Döşeme Levhası teknik föyleri.

İki kat arasındaki döşemesi kırmızıyla işaretlenmiş bina kesiti, önde taşyünü levhalar ve Mega StoneWool paketleri
Darbe sesi döşemeden yapıya geçer. Görselde iki kat arasındaki döşeme kırmızıyla işaretlenmiş.

Yüzer döşemede sorulacak değer, EN ISO 717-2’nin zemin kaplamaları ve yüzer döşemeler için tanımladığı tek sayılı darbe sesi azaltma değeridir. Projede bu değer aranıyorsa levha, şap ve kaplamanın birlikte denendiği bir deney raporu isteyin.

EPS ve XPS neden ses yalıtımında birincil malzeme değildir?

Mega’nın EPS (strafor) ve XPS (ekstrüde polistiren) levhaları ısı yalıtımı için sunulur ve föylerinde dB değeri bulunmaz, bu nedenle ses hedefli bir seçimde ölçüme dayanarak önerilemezler. İZODER’in ses yalıtım malzemeleri listesinde taşyünü ve camyünü yer alır; EPS ise yalnız TS EN 13163’e göre dinamik katılık değeri iyileştirilmiş T sınıfı özel ürün olarak geçer. XPS bu listede yoktur.

Mega’nın EPSW ve EPSG ürün sayfaları yüzer döşemelerde darbe sesini kullanım alanları arasında sayar, ancak buna bağlı bir ölçüm vermez. Projede ses hedefi varsa bu levhaları ısı yalıtım katmanı olarak değerlendirin ve ses için ayrı deney raporu isteyin.

DesiWool ses emici panel midir?

Hayır. DesiWool, duvardan geçen hava doğuşlu sesi azaltmak için kullanılan bir ses yalıtım panelidir ve Mega kaynaklarında ses yutma değeri (αw) bulunmaz. Ses yalıtımı sesin yan odaya geçişini azaltır, ses yutma ise odanın içindeki yansımayı etkiler. Yönetmelik bu iki özelliği R’w ve αw gibi ayrı göstergelerle ele alır. Bu yüzden yankı sorunu için DesiWool’un R’w değerine bakmak doğru sonuç vermez.

Laboratuvar değeri sahada neden aynı çıkmaz?

Laboratuvar değeri sahaya doğrudan taşınamaz, çünkü EN ISO 10140-2’ye göre deney tesislerinde yan yollardan ses geçişi bastırılır. Standart, sonuçların yan iletim gibi etkenler hesaba katılmadan sahaya doğrudan uygulanamayacağını belirtir. Bitmiş binada iki oda arasındaki ses yalıtımı ise EN ISO 16283-1 gibi saha yöntemleriyle ölçülür.

Yönetmelik yeni binalarda en az C, esaslı tadilatta etkilenen yapı elemanlarında en az D akustik performans sınıfını ister. Bölme elemanlarında bu sınıflar R’w ile değil, binada ölçülen DnT,A veya DnT,50 ile, döşemelerde darbe sesi için L’nT,w veya L’nT,50 ile değerlendirilir; bu yüzden föydeki R’w değerini sınıf şartıyla doğrudan karşılaştırmayın. Bu sınıfların konutlardaki karşılığını komşu gürültüsü rehberimizde anlattık. Malzeme seçerken şu sırayı izleyin:

  1. Sesin türünü belirleyin: Sorun havadan gelen ses mi, ayak sesi gibi darbe sesi mi?
  2. Uygulama yerini netleştirin: Yeni duvar, mevcut duvar, hafif bölme veya şap altı için farklı ürünler gerekir.
  3. Aynı koşulu karşılaştırın: Sıvalı ile sıvasız, tek yön ile çift yön değerlerini birbirinin yerine kullanmayın.
  4. Deney raporunu isteyin: Deney kuruluşunu, standardı ve numunenin kesitini görün.
  5. Yan yolları projede çözün: Birleşim detaylarını ve hedef değeri bina akustiği uzmanıyla kontrol edin.

MegaUsta’dan uygulama notu: Bir dB değerini ürünün adıyla değil, ölçüldüğü yapıyla birlikte not edin. Aynı DesiWool W15 panel, raporlardaki kesit fotoğraflarına göre profilin tek yüzünde R’w 29 dB, iki yüzünde R’w 42 dB vermiştir. Teklif karşılaştırırken her rakamın hangi kesite ait olduğunu sorun.

Sıkça Sorulan Sorular

Her yer için tek bir ses yalıtım malzemesi var mı?

Hayır, her uygulamaya uyan tek bir malzeme yoktur. Hafif bölme duvarda taşyünü dolgulu sistem, yeni örülen duvarda ses yalıtım bloğu, mevcut duvarda alçı plakalı panel, döşemede darbe sesine karşı yüzer döşeme levhası düşünülür. Karşılaştırmayı ürün adına göre değil, aynı koşulda ölçülmüş deney değerlerine göre yapın.

Ses geçirmez malzeme var mı?

Sesi tamamen kesen tek bir malzeme yoktur; yalıtım malzemeleri sesin geçişini belirli bir ölçüde azaltır. Sonuç duvarın veya döşemenin bütününe, birleşim noktalarına ve yan yollara bağlıdır. Ölçülmüş bir örnek olarak DesiWool W15, rapordaki kutu profilli kesitte tek yönlü uygulamada R’w 29 dB, çift yönlü uygulamada R’w 42 dB vermiştir.

Ses yalıtım levhası kaç mm olmalı?

Tek bir kalınlık yoktur; kalınlık levhanın kullanıldığı sisteme göre değişir. Mega föylerine göre Ara Bölme Levhası (MEGA SW PB) 40–120 mm, Yüzer Döşeme Levhası (MEGA SW FF) 30 mm kalınlıktadır. DesiWool panelin ise 15 ile 80 mm arasında seçenekleri vardır. Kalınlığın ses sonucuna etkisi bu föylerden okunamaz; sistem deneyi gerekir.

Strafor ses yalıtımı yapar mı?

Strafor olarak bilinen EPS öncelikle ısı yalıtım malzemesidir. Mega’nın EPS mantolama levhası föylerinde dB değeri yoktur. İZODER, ses yalıtım malzemeleri arasında EPS’i yalnız dinamik katılık değeri iyileştirilmiş T sınıfı özel ürün olarak sayar. Mega’nın EPSW ve EPSG sayfaları yüzer döşemede darbe sesini kullanım alanları arasında anar, ancak ölçüm değeri vermez.

Döşeme ses yalıtımında hangi değere bakılır?

Döşemede darbe sesi için yapılmış ölçüme bakılır. Binada sonuç L’nT,w göstergesiyle değerlendirilir; bu değer alt odada ölçülen darbe sesi düzeyini anlatır. Kaplama ve yüzer döşemelerin sağladığı azalma ise EN ISO 717-2’deki tek sayılı değerlerle ifade edilir. Mega Yüzer Döşeme Levhası föyünde bu değer yoktur; föy yoğunluk, kalınlık ve basma dayanımı verir.

Laboratuvarda ölçülen dB değeri evde de aynı olur mu?

Aynı çıkmayabilir. EN ISO 10140-2’ye göre laboratuvar ölçümlerinde yan yollardan ses geçişi bastırılır ve standart, sonuçların yan yollar gibi etkenler hesaba katılmadan sahaya doğrudan uygulanamayacağını belirtir. Binada ses döşeme, tavan ve yan duvarlar üzerinden de geçer. Bitmiş binadaki sonucu ancak yerinde yapılan ölçüm gösterir.

Kaynaklar

Taşyünü esaslı levhaları Taşyünü kategorisinde inceleyebilir, projeniz için teknik ekibimize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Genel Müdürlük
Fabrika