Kısaca: Brüt beton astarı, kalıptan çıkan pürüzsüz betona sıvadan önce sürülen ve sıvanın tutunacağı pürüzlü bir ara katman bırakan üründür. Brüt beton astarı nasıl uygulanır: yüzey onarılıp temizlenir, astar karıştırılır ve rulo ya da fırçayla ince, eşit bir kat sürülür. Mega’nın sıva föylerine göre sıvaya ertesi gün, yüzey kuruduktan sonra geçilir.
Perde duvar, kolon, kiriş ve tavan döşemesi kalıptan düz ve kapalı bir yüzeyle çıkar. Tuğla ya da bimsin aksine brüt betonda sıvanın tutunacağı gözenek azdır; Mega’nın sıva föyleri de bu yüzden pürüzsüz beton için ayrı bir hazırlık adımı ister. Astarın ürün grupları arasındaki yeri için yapı kimyasalları nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Brüt beton astarı nedir ve ne işe yarar?
Brüt beton astarı, sıva harcının pürüzsüz betona tutunmasını sağlayan bir yüzey hazırlık ürünüdür. Mega’nın ürün bilgisine göre MegaTech brüt beton astarı, alçı, kireç ve çimento esaslı harçların altında aderansı artırmak ve alt yüzeyin emiciliğini azaltmak için iç mekânlarda, yatay ve düşey yüzeylerde kullanılır.
Aderans, sıvanın alt yüzeye yapışma gücüdür. Astar kuruduğunda pürüzsüz betonun üzerinde ince ve pürüzlü bir katman kalır, sıva da bu katmana tutunur. Mega’nın makine sıvası föyü bu işi yüzeyin astarla pürüzlendirilmesi olarak tarif eder. Emiciliğin azalması ise harcın suyunu alt yüzeye erken kaptırmasını önlemeye yardım eder.
Astarın altına gelen harçlar farklı standartlarla tanımlanır: çimento ve kireç gibi inorganik bağlayıcılı hazır sıva harçları EN 998-1, iç mekân duvar ve tavanlarında kullanılan hazır alçı sıvalar EN 13279-1 kapsamındadır. İç sıva sistemlerinin tasarım ve uygulama ilkeleri EN 13914-2’de toplanır. Mega’nın çimento esaslı makine ve el sıvaları TS EN 998-1’e göre tanımlanır.
| Bilgi | Mega kaynağındaki karşılığı |
|---|---|
| Kullanım yeri | İç mekân; yatay ve düşey yüzeyler |
| Görevi | Alçı, kireç ve çimento esaslı harçların altında aderansı artırmak, emiciliği azaltmak |
| Ambalaj | 12 kg ve 20 kg kova |
| Sıvaya geçiş | Pürüzsüz yüzey sıvadan 1 gün önce astarlanır; sıvaya yüzey kuruyunca geçilir |
| Astarı anan sıva föyleri | MTP-7133 makine sıvası, MTP-7111 hazır el sıva harcı |
Kaynak: MegaTech brüt beton astarı ürün sayfası, MTP-7133 ve MTP-7111 teknik föyleri.
Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta bulunan bir Türk yalıtım malzemeleri üreticisidir. Taşyünü, XPS ve EPS ısı yalıtım levhalarının yanı sıra brüt beton astarını ve sıvaları da kapsayan MegaTech yapı kimyasalları ile Fullback su yalıtımı ürünlerini Mega markasıyla sunar.
Hangi yüzeylerde astar gerekir?
Astar en çok kalıptan çıkmış, pürüzsüz brüt beton yüzeylerde gerekir: perde duvarlar, kolon ve kirişler, tavan döşemeleri. Mega’nın MTP-7133 makine sıvası ve MTP-7111 el sıvası föyleri, brüt beton gibi pürüzsüz yüzeylerin sıvadan 1 gün önce brüt beton astarıyla pürüzlendirilmesini ister.
Aynı föyler sıvanın alt yüzeylerini tuğla, gazbeton, beton, brüt beton, bims ve briket olarak sayar. Sahada sık karşılaşılan yüzeylerde hazırlık şöyledir:
| Yüzey | Durumu | Sıva öncesi hazırlık |
|---|---|---|
| Brüt beton (perde, kolon, kiriş, tavan) | Düz ve kapalı; kalıp yağı kalabilir | Temizlik, ardından sıvadan 1 gün önce brüt beton astarı |
| Tuğla, bims, briket | Gözenekli ve pürüzlü | Toz alınır, gerekirse su ile nemlendirilir |
| Boyalı duvar | Boya, föylerde yapışmayı azaltan maddeler arasında sayılır | Boya alınır |
| Fayans ya da seramik | Düz kaplama; sıva föylerinde tanımlı alt yüzey değil | Sıva için kaplama sökülür; yeni seramik için seramik yapıştırıcısı seçilir |
Kaynak: MTP-7133 ve MTP-7111 föylerinin yüzey hazırlığı maddeleri.
Astar, kaba inşaat bitip ince işlere geçilirken sırası gelen ilk işlerdendir. Kaba inşaat aşamasında yalıtım katmanlarının nerede durduğunu kaba inşaatta yalıtım yazımızda anlattık.
Brüt beton astarı adım adım nasıl uygulanır?
Brüt beton astarı altı adımda uygulanır: onarım, temizlik, karıştırma, gerekiyorsa seyreltme, ince kat ve kuruma. Rulo, fırça, düşük devirli bir mikser ve temiz bir kova iş için yeterlidir.
- Yüzeyi kontrol edin ve onarın: Beton sağlam olmalı, elle bastırınca dağılan bölüm kalmamalıdır. Sıva föylerine göre çatlak ve delikler aynı malzeme ya da uygun tamir harcıyla onarılır; bu iş astardan önce bitirilir.
- Yüzeyi temizleyin: Kalıp yağı, toz ve gevşek parçalar alınır. Yüzeye serpilen su yayılmak yerine damla damla duruyorsa yüzeyde yağlı film kalmış olabilir; bu durumda yüzey yeniden temizlenir.
- Astarı karıştırın: Astar kovada düşük devirli mikserle homojen hale getirilir, uzun işlerde ara ara yeniden karıştırılır.
- Seyreltmeyi talimata göre yapın: Su eklenecekse oran ambalajdaki talimattan alınır; göz kararı su eklenmez, tereddüt varsa Mega teknik ekibine sorulur.
- İnce ve eşit sürün: Astar rulo ya da fırçayla, boşluk bırakmadan ince bir kat hâlinde sürülür; köşeler ve kiriş kenarları fırçayla tamamlanır.
- Kurumasını bekleyin: Astarlı yüzey tozdan, sudan ve darbeden korunur. Sıva föylerine göre sıvaya ertesi gün, yüzey kuruduktan sonra geçilir.
MegaUsta’dan uygulama notu: Astarı sürerken yüzeye yandan ışık tutun. Astarlanan bölüm pürüzlü bir doku kazanır, atlanan şeritler ise betonun düz yüzeyiyle hemen seçilir.
Astardan sonra sıvaya ne zaman geçilir?
Astardan sonra sıvaya ertesi gün, yüzey kuruduktan sonra geçilir. Mega’nın MTP-7133 çimento esaslı makine sıvası ve MTP-7111 hazır el sıva harcı föyleri, brüt beton yüzeyin sıvadan 1 gün önce astarlanmasını ve sıvaya yüzey kuruduktan sonra başlanmasını ister.
Kuruma hızını sıcaklık, nem ve hava akımı belirler. Serin ve havasız bir bodrumda yüzey ertesi sabah hâlâ nemli olabilir; bu durumda biraz beklemek, ıslak astarı sıvayla kapatmaktan iyidir.
Sıva aşamasında kullanılan sıvanın kendi föyüne uyulur. MTP-7133 makine sıvası föyüne göre 30 kg torba 5,4–6,6 litre suyla hazırlanır, karışım en fazla 1 saatte kullanılır ve tek kat kalınlığı 5–25 mm’dir. Ortam sıcaklığı +5 / +35 °C arasında olmalı; donmuş, çözülmekte olan ya da 24 saat içinde don riski taşıyan yüzeyde, doğrudan güneşte ve kuvvetli rüzgârda çalışılmaz.
Fayans veya boyalı yüzeye brüt beton astarı sürülür mü?
MegaTech brüt beton astarı için fayans, seramik ve boyalı yüzey tanımlı bir kullanım alanı değildir. Mega’nın ürün bilgisi astarı iç mekânda alçı, kireç ve çimento esaslı harçların altı için tanımlar; bu yüzeylerde aşağıdaki yollar izlenir.
Fayanslı yüzeyde astar yerine ne kullanılır?
Eski fayansın üzerine yeni seramik döşenecekse doğru ürün astar değil, seramik yapıştırıcısıdır. MegaTech serisinde fayans üzerine fayans yapıştırma fayans seramik yapıştırma harcı MTC-2221 (C1TE) için, eski seramik, granit ve mermer üzerine kaplama ultra esnek granit seramik yapıştırıcı MTC-2233 (C2TE S2) için tanımlıdır. Sınıflar arasındaki fark için C1TE ve C2TE farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Eski kaplama sağlam olmalıdır; boş ses veren karolar sökülür, yüzey toz ve yağdan arındırılır. Fayanslı duvar sıvayla kapatılacaksa en güvenli yol kaplamayı sökmektir, çünkü sıva föylerinde fayans tanımlı bir alt yüzey değildir.
Boyalı duvar nasıl hazırlanır?
Boyalı duvara sıva yapılacaksa önce boya alınır; MTP-7133 ve MTP-7111 föyleri yüzeyin kalıp yağı, toz, boya ve yapışmayı azaltan maddelerden arındırılmasını ister. Boya üzerine sürülen astar sıvayı boya katmanına bağlar, boya ayrılırsa sıva da onunla birlikte ayrılır.
12 kg mı 20 kg mı? Ambalaj seçimi
İki ambalajda aynı ürün bulunur; seçimi astarlanacak alanın büyüklüğü belirler. Birkaç kolon, kiriş ya da tek bir oda tavanı gibi küçük işlerde brüt beton astarı 12 kg, bir dairenin bütün perde duvar ve tavanları gibi geniş alanlarda brüt beton astarı 20 kg kova daha pratiktir.
Kova sayısı, astarlanacak yüzeylerin metrajı ambalajda verilen m² başına tüketim değeriyle çarpılarak bulunur; kayıplar için küçük bir pay eklenir. Hesapta tereddüt varsa Mega teknik ekibinden destek alınabilir.
Brüt beton astarı uygulamasında sık yapılan 5 hata
En sık hatalar şunlardır: kirli yüzeye astar sürmek, donmuş yüzeyde çalışmak, kalın kat atmak, astar kurumadan sıvaya başlamak ve astarı tanımlı olmayan bir yüzeye uygulamak.
- Tozlu ya da kalıp yağlı yüzey: Astar betona değil, toza ya da yağ filmine tutunur; sıva da onunla birlikte zayıf kalır.
- Donmuş yüzey: Sıva föyleri donmuş, çözülmekte olan ya da 24 saat içinde don riski olan yüzeye uygulama yapılmamasını ister. Astarlı yüzey ertesi gün sıvanın zemini olacağı için hava tahmini astar günü kontrol edilir; astarın kendi uygulama koşulları için ambalaj talimatı esas alınır.
- Kalın kat ve akıntı: Kalın sürülen astar geç kurur, düşey yüzeyde akar ve kat kalınlığı yerden yere değişir. Fazla astar daha iyi tutunma demek değildir.
- Beklemeden sıva: Föyler sıvaya yüzey kuruduktan sonra geçilmesini ister; astarla aynı gün sıvaya başlamak bu yüzden önerilmez.
- Yanlış yüzey: Fayans, boya ve dış cephe ürün bilgisinde tanımlı değildir; fayansta seramik yapıştırıcısı seçilir ya da kaplama sökülür, boya kazınır, dış cephe için teknik ekibe danışılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Brüt beton astarı ne işe yarar?
Brüt beton astarı, sıva harcının pürüzsüz beton yüzeye tutunmasını sağlar. Mega’nın ürün bilgisine göre MegaTech brüt beton astarı alçı, kireç ve çimento esaslı harçların altında aderansı artırır ve alt yüzeyin emiciliğini azaltır. İç mekânda perde duvar, kolon, kiriş ve tavan gibi yatay ve düşey yüzeylerde kullanılır.
Brüt beton astarı dış cephede kullanılır mı?
MegaTech brüt beton astarı dış cephe için tanımlanmış bir ürün değildir; Mega’nın ürün bilgisi astarı iç mekânlarda, yatay ve düşey uygulamalar için tanımlar. Dış cephedeki brüt betona sıva yapılacaksa yüzey hazırlığı için Mega teknik ekibine danışılmalıdır. MegaTech makine ve el sıvaları ise iç ve dış mekânda kullanılır.
Astardan kaç saat sonra sıva yapılır?
Mega’nın sıva föyleri saat yerine gün ölçüsü verir: MTP-7133 ve MTP-7111 föylerine göre brüt beton yüzey sıvadan 1 gün önce astarlanır ve sıvaya yüzey kuruduktan sonra geçilir. Kuruma hızı sıcaklık, nem ve hava akımına göre değişir; ertesi gün yüzey hâlâ nemliyse sıva için biraz daha beklenir.
Brüt beton astarı seyreltilir mi?
Seyreltme yalnızca ürünün ambalajında belirtilen oranda yapılır. Göz kararı eklenen fazla su astarı inceltir ve kuruduğunda sıvanın tutunacağı pürüzlü katman yeterince oluşmayabilir. Aynı işteki bütün kovalar aynı oranda hazırlanır. Ambalajdaki oran okunamıyorsa ya da tereddüt varsa uygulamaya başlamadan önce Mega teknik ekibine danışılmalıdır.
Fayans üzerine brüt beton astarı sürülür mü?
MegaTech brüt beton astarı için fayans ve seramik kaplı yüzey tanımlı bir kullanım alanı değildir; Mega’nın ürün bilgisi astarı iç mekânda alçı, kireç ve çimento esaslı harçların altı için tanımlar. Eski fayansın üzerine yeni seramik döşenecekse doğru ürün seramik yapıştırıcısıdır; MegaTech serisinde bu kullanım C1TE sınıfı MTC-2221 ve C2TE S2 sınıfı MTC-2233 için tanımlıdır. Duvar sıvayla kapatılacaksa fayans sökülür.
Kaynaklar
- EN 998-1:2016 sıva harçları standardı, kapsam (SIS)
- EN 13279-1:2008 alçı sıvalar standardı, kapsam (SIS)
- EN 13914-2:2016 iç sıva uygulama ilkeleri, kapsam (SIS)
- Mega MTP-7133 makine sıvası teknik föyü (PDF)
- Mega MTP-7111 hazır el sıva harcı teknik föyü (PDF)
- Mega Yalıtım teknik dokümanlar
MegaTech brüt beton astarının iki ambalajı brüt beton astarı kategorisinde, astarı anan makine ve el sıvaları MegaTech sıvalar sayfasında yer alır. Yüzeyinize uygun hazırlık için Mega Yalıtım teknik ekibine iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.
