Elastomerik Su Yalıtımı Nedir? Likit Membran Nerede Kullanılır?

Kısaca: Elastomerik su yalıtımı, kuruduğunda kauçuk gibi esneyip eski şekline dönebilen bir katman oluşturan polimer esaslı su yalıtım malzemelerini anlatan genel bir ifadedir. Likit membranlar bu katmanı yüzeye sürülerek oluşturur. Bir ürünün gerçekten ne kadar esnediğini etiket değil, kopma uzaması ve çatlak köprüleme değerleri gösterir.

Bu rehberde terimin ne anlattığını, Mega’nın hangi ürününde geçtiğini, likit membranın nerede kullanıldığını ve tek bileşenli akrilik ürünle çift bileşenli çimento esaslı ürün arasındaki farkı ele alıyoruz. Genel çerçeve için su yalıtımı nedir, çift bileşenli ürünlerin uygulaması için çimento esaslı su yalıtımı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Elastomerik ne demek, su yalıtımında neyi anlatır?

Elastomerik, malzemenin elastomer gibi davrandığını, yani gerildiğinde uzayıp kuvvet kalkınca eski şekline döndüğünü anlatır. Southern Mississippi Üniversitesi’nin Polymer Science Learning Center kaynağı elastomerleri, ilk boylarının birçok katına gerilebilen ve kalıcı şekil değişikliği olmadan eski şekline dönebilen polimerler olarak açıklar.

Terim tek bir kimyasalın adı değildir. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği de “elastomerik” kelimesini likit bir ürün için değil, hareketli çatı detaylarında kullanılan “elastomerik polimer bitümlü örtüler” için kullanır. Yani aynı sıfat hem sürülen ürünlerde hem de hazır örtülerde görülebilir. Bu yüzden ürün seçerken önce malzemenin esasına bakmak gerekir.

Esnekliğin ölçülebilir karşılığı vardır. Yönetmelik çatı malzemelerinden çekme mukavemeti ve kopma uzaması ve/veya çatlak köprüleme kabiliyeti ister. ABD’de akrilik çatı kaplamaları için yazılan ASTM D6083’ü anlatan 2001 tarihli IIBEC makalesi, o dönemki asgari değerleri %100 uzama ve 200 psi çekme dayanımı olarak aktarır. Standart sonradan güncellenmiştir (etkin sürüm D6083/D6083M-24); bu değerler yalnız örnektir ve Türkiye için bağlayıcı bir eşik olarak okunmamalıdır.

Mega’da elastomerik olarak adlandırılan ürün hangisi?

Mega kaynaklarında “elastomerik reçine esaslı” ifadesi iki yerde geçer: Fullback ürün kategorisinin adında ve tek bileşenli Fullback likit membran kovasının etiketinde. Bu kovayı gösteren ürün sayfaları Fullback Akrilik ve Akrilik UV’dir; ürünü akrilik esaslı ve tek bileşenli olarak tanımlar, “elastomerik” sıfatını kullanmaz ve esneklik için sayısal değer vermez. Çift bileşenli Fullback Duo’nun ürün tanımında ve ambalaj görsellerinde de bu kelime yoktur; Duo için ifade yalnız beş ürünü birlikte listeleyen kategori adında görülür.

Kaynak: Mega Fullback kategori ve ürün sayfaları, Fullback ambalaj görselleri.

Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), Fullback ürünlerini Mega markasıyla sunar. Ürün sayfaları esnekliği ölçen sayısal bir değer vermediği için bu yazıda “elastomerik” kelimesini bir performans iddiası olarak kullanmıyor, ürünleri sayfalarındaki adlarıyla anıyoruz: Fullback Akrilik Esaslı Likit Su Yalıtımı ve Fullback Duo.

Reçine esaslı su yalıtımı ne demek?

Reçine esaslı su yalıtımı, bağlayıcısı polimer olan sürme ürünler için kullanılan geniş bir ifadedir ve tek başına hangi kimyayı anlattığını söylemez. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği’nin Ek-1 listesi “reçine esaslı” gruba poliüretan, poliüre, hibrit ve benzeri ürünleri yazar; çimento, dispersiyon esaslı ve reaksiyon reçineli sürme ürünleri ise ayrı satırda TS EN 14891 ile eşleştirir.

Yönetmelik akrilik ürünleri de “akrilik (polimer dispersiyon)” diye anar. Fullback Akrilik’in ürün sayfası “akrilik esaslı” dediği için, kategori adındaki veya kovadaki “reçine esaslı” ifadesini poliüretan ya da poliüre gibi anlamamak gerekir.

Likit membran nerede kullanılır?

Fullback Akrilik likit su yalıtımı, ürün sayfasına göre eğimli çatı ve terasların, binaların dış cephelerinin ve çatlak, saçak, baca dibi gibi detayların yalıtımında kullanılır. Sayfanın saydığı yüzeyler beton, sıva, çimento levha, galvaniz, çinko, alüminyum, PVC, polyester ve ahşap kaplı eğimli çatı ve teraslardır.

• Eğimli çatı ve teras: Isı yalıtımı, alt örtü ve kaplamayla ilişkisi çatı yalıtımı nasıl yapılır rehberimizde anlatılıyor.
• Dış cephe: Ürün sayfası binaların dış cephelerini ayrı bir kullanım alanı olarak sayar.
• Detaylar: Sıvı halde sürüldüğü için hazır örtülerdeki gibi levha ekleri oluşmaz; saçak ve baca dibi gibi şekilli noktalarda aynı malzemeyle devam edilebilir.

Balkon ve küçük terasta seçim, yalıtımın üstüne ne geleceğine bağlıdır; bu kararı ve likit membranın tanımını balkon ve teras su yalıtımı rehberimizde ele aldık.

Tek bileşenli akrilik ile çift bileşenli çimento esaslı su yalıtımı arasındaki fark nedir?

Mega’nın Fullback ailesinde temel fark şudur: Fullback Akrilik tek bileşenlidir ve ikinci bir bileşenle karıştırılmaz, Fullback Duo ise toz ve sıvı bileşenin karıştırılmasıyla yalıtım sağlar. Kullanım alanları da ayrılır: birincisi çatı, teras ve cephe için, ikincisi ıslak hacim, havuz, su deposu ve temel gibi alanlar için tanımlanır.

Kaynak: Mega Fullback ürün ve kategori sayfaları, Fullback ambalaj görselleri.

Likit membran güneşe açık bırakılabilir mi?

Likit membran ancak güneş ışınlarına dayanıklı bir ürünse açıkta bırakılabilir; değilse üzeri koruyucu bir katmanla kaplanmalıdır. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, en dış katman olarak kullanılan çatı su yalıtım malzemesinin güneş ışınlarına dayanıklı olmasını veya bu performansı sağlayacak bir katmanla kaplanmasını ister.

Fullback ailesinde UV dayanımı, ürün sayfalarına göre Fullback Akrilik UV ve Fullback Duo UV için belirtilir. Standart Fullback Akrilik ile UV’siz Fullback Duo sayfalarında böyle bir ifade yoktur; bu ürünleri güneşe açık son kat olarak planlamayın.

Likit su yalıtımı hangi sırayla uygulanır?

Likit su yalıtımı yüzey hazırlığı, gerekirse astar, malzeme hazırlığı, detaylar ve ana katman sırasıyla uygulanır. Fullback ürün sayfaları kat sayısı, kalınlık, sarfiyat ve kuruma süresi vermez. Aşağıdaki sıra Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği’nin genel esaslarına dayanır:

1. Yüzeyi temizleyin ve onarın: Toz, gevşek dolgu, boya, kalıp yağı gibi yapışmayı azaltan kalıntılar alınır; delik, boşluk ve yapısal olmayan çatlaklar tamir harcıyla kapatılır.
2. Gerekirse astar uygulayın: Tutunmayı engelleyen yüzey mümkünse mekanik olarak pürüzlendirilir, değilse seçilen malzemeye uygun yapışma astarı kullanılır.
3. Malzemeyi hazırlayın: Ürün imalatçının talimatına göre hazırlanır. Fullback Akrilik tek bileşenlidir; Fullback Duo’da iki bileşen karıştırılmadan yalıtım sağlanmaz.
4. Detayları çözün: Dilatasyon ve köşelerde ek önlem alınır. Terasta yalıtım parapet, baca ve havalandırma çıkışlarında yatay üst kottan en az 30 cm yukarı devam ettirilir; oluk, dere ve süzgeçlerle bütünlük sağlanır.
5. Ana katmanı sürün: Malzeme yüzeyde eşit kalınlıkta ve homojen bir katman oluşturacak şekilde uygulanır. Yeni binalarda kalınlık ve/veya sarfiyat proje detaylarında gösterilir.

MegaUsta’dan uygulama notu: Ürünü ambalajdaki sıfata göre seçmeyin; önce kullanım yerine, sonra yüzeye bakın. Fullback Akrilik sayfası çinko, alüminyum ve PVC kaplı yüzeyleri sayar, ancak hafif metal çatıda Yönetmelik örtü ister; bu liste tek başına yeterli değildir. Beton veya şap üzerindeki ıslak hacim için Fullback Duo sayfasına bakın. Yüzeyiniz listede yoksa ürünü o yüzeyde kullanmayın.

Fullback ürünlerinin sınırları nelerdir?

Fullback ürünleri, sayfalarında sayılan yüzey ve alanlar için tanımlanmıştır. Aşağıdaki durumlarda seçim projeye göre yapılmalıdır:

• Esneklik değeri: Ürün sayfaları kopma uzaması veya çatlak köprüleme için sayısal değer vermez.
• Seramik altı: Fullback Akrilik sayfaları seramik altı kullanımı saymaz.
• Islak hacim zemini: Yönetmelik, toplu duş gibi yoğun kullanılan mekânların zemininde akrilik esaslı ürüne izin vermez. Fullback Akrilik sayfası da ıslak hacmi saymaz.
• Basınçlı su: Yönetmelik, basınçlı suya maruz yatay yüzeylerde örtü tipi malzemeyi esas alır. Fullback ailesinde örtü tipi ürün yoktur. Fullback Duo sayfası temel ve perdeyi saysa da böyle bir yüzeyi Fullback ile planlamayın.
• Hafif metal çatı: Yönetmelik, hafif metal çatılar gibi çatı hareketlerinin yoğun olduğu detaylarda taşıyıcılı sentetik örtü veya elastomerik polimer bitümlü örtü kullanılmasını ister. Fullback Akrilik bu örtülerden biri değildir ve Fullback ailesinde örtü yoktur.
• İçme suyu: Fullback Duo sayfaları su depolarını sayar, ancak içme suyuna uygunluk beyanı içermez. Yönetmelik, içme ve kullanma suyuyla temas eden malzemelerin suyun niteliğini bozmamasını, solvent içermemesini ve bitüm esaslı olmamasını ister.

Sıkça Sorulan Sorular

Elastomerik su yalıtımı ile akrilik su yalıtımı aynı şey mi?

Hayır. Akrilik malzemenin esasını, elastomerik ise esneyip eski şekline dönme davranışını anlatır. Akrilik bir ürün bu davranışı gösterebilir, ancak aynı sıfat polimer bitümlü örtüler için de kullanılır. Mega’nın Fullback likit membran kovasında ‘elastomerik reçine esaslı’ yazar, ürün sayfası ise aynı ürünü ‘akrilik esaslı, tek bileşenli’ diye tanımlar. Yani ürün akrilik esaslı bir likittir; sayfalarında esneklik için sayısal değer yoktur.

Fullback Duo elastomerik bir ürün mü?

Mega kaynaklarında Fullback Duo için bu ifade ürün düzeyinde kullanılmaz; yalnız beş ürünü birlikte listeleyen kategori adında geçer. Ürün sayfaları Fullback Duo’yu çimento ve akrilik esaslı, çift bileşenli olarak tanımlar, esnekliğini de ‘tam elastik’ veya ‘yarı elastik’ diye belirtir. Ürün seçerken kategori adı yerine bu tanımlara bakın.

Elastomerik su yalıtımı hangi değerlerle kontrol edilir?

Çekme dayanımı, kopma uzaması ve çatlak köprüleme değerleriyle. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, çatılarda kullanılan malzemelerin deformasyon etkilerini karşılayacak çekme mukavemeti ve kopma uzamasına ve/veya çatlak köprüleme kabiliyetine sahip olmasını ister. Etikette ‘elastomerik’ veya ‘esnek’ yazması tek başına kanıt sayılmaz; bu değerler ürünün teknik föyünde aranır.

Likit membranın üzerine seramik döşenir mi?

Ürüne bağlıdır. Fullback Akrilik ürün sayfaları seramik altı kullanımı saymaz, bu yüzden seramik planlanan yüzeyde tercih edilmez. Islak hacim, balkon ve küçük terasta kullanım alanlarında bu yüzeyleri sayan Fullback Duo’ya bakılır. Seramik altında kullanılan sıvı ürünlerin gerekleri EN 14891 standardında tanımlanır; standart uygulama önerisi vermez.

Likit membran metal çatıda kullanılır mı?

Fullback Akrilik’in ürün sayfası galvaniz, çinko ve alüminyum kaplı eğimli çatı ve terasları kullanım yüzeyleri arasında sayar. Ancak Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, hafif metal çatılar gibi çatı hareketlerinin yoğun olduğu detaylarda taşıyıcılı sentetik örtü veya elastomerik polimer bitümlü örtü kullanılmasını ister. Fullback Akrilik bu örtülerden biri değildir; bu detayları sayfadaki yüzey listesine dayanarak planlamayın, örtü tipini projede belirleyin.

Reçine esaslı su yalıtımı ile çimento esaslı su yalıtımı arasındaki fark nedir?

Fark bağlayıcıdadır. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği’nin Ek-1 listesi reçine esaslı grupta poliüretan, poliüre, hibrit ve benzeri ürünleri sayar; çimento ve dispersiyon esaslı ürünler ayrı satırdadır. Mega ürünlerinde Fullback Duo çimento ve akrilik esaslı ve çift bileşenlidir, Fullback Akrilik ise ürün sayfasına göre akrilik esaslı ve tek bileşenlidir.

Kaynaklar

• Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, Resmî Gazete, 27.10.2017, sayı 30223
• Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, Ek-1 standart listesi (PDF)
• EN 14891:2017, seramik karo altında kullanılan sıvı su yalıtım ürünleri, kapsam (SIS)
• Polymer Science Learning Center, Southern Mississippi Üniversitesi: Elastomers
• IIBEC: ASTM D6083 akrilik çatı kaplaması standardı üzerine makale (2001)
• ASTM D6083/D6083M-24, sıvı uygulanan akrilik çatı kaplaması standardı, kapsam (ASTM)
• Mega ürün sayfası: Fullback Akrilik Esaslı Likit Su Yalıtımı 20 kg
• Mega ürün sayfası: Fullback Akrilik Esaslı Likit Su Yalıtımı UV 20 kg

Beş Fullback ürününü Fullback su yalıtım malzemeleri kategorisinde inceleyebilir, yüzeyinize uygun ürün ve güncel teknik bilgi için teknik ekibimize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.