Kısaca: C1TE ile C2TE farkı yapışma gücündedir. İki kod da kayması azaltılmış (T) ve açık bekletme süresi uzatılmış (E) çimento esaslı (C) bir seramik yapıştırıcısını anlatır; 1 rakamı temel sınıfı, 2 rakamı özellikleri iyileştirilmiş sınıfı gösterir. Mega teknik föylerinde çekme yapışma dayanımı C1TE ürün için ≥0,5 N/mm², C2TE ürün için ≥1 N/mm²’dir.
Sınıf kodları TS EN 12004-1 standardından gelir ve torbanın üzerinde yazar. Kodu okuyabilen biri, hangi torbanın iç mekân duvarına, hangisinin terasa ya da alttan ısıtmalı zemine uygun olduğunu ayırt edebilir. Yapıştırıcıların ürün grupları arasındaki yeri için yapı kimyasalları nedir yazımıza bakabilirsiniz.
C1TE ve C2TE arasındaki fark nedir?
C1TE ve C2TE kodlarındaki tek fark C harfinden sonraki rakamdır: C2, C1’e göre özellikleri iyileştirilmiş sınıftır. T ve E harfleri iki kodda da aynı anlama gelir; yani iki yapıştırıcı da duvarda karoyu kaydırmayacak ve taraklandıktan sonra bir süre açık bekletilebilecek şekilde sınıflandırılmıştır.
Mega föylerinde bu fark sayılarla görülür: C1TE sınıfındaki MTC-2221 için başlangıçta ve suya daldırma, ısıyla yaşlandırma, donma-çözülme deneylerinden sonra çekme yapışma dayanımı ≥0,5 N/mm², C2TE sınıfındaki MTC-2232 için ≥1 N/mm²’dir. Bu yüzden iç mekândaki standart fayansta C1TE yeterli olurken granit seramikte, dış mekânda ve havuz gibi suyla sürekli temas eden yüzeylerde C2TE tercih edilir.
Seramik yapıştırıcı sınıfları nasıl okunur? C, 1, 2, T, E, S1 ve S2
Seramik yapıştırıcı sınıfları; yapıştırıcının türünü, temel performansını ve ek özelliklerini harf ve rakamlarla anlatır. Kod soldan sağa okunur: önce tür, sonra performans sınıfı, ardından ek özellikler ve varsa esneklik sınıfı gelir.
Türkiye’de TS EN 12004-1 olarak yayımlanan EN 12004-1; çimento esaslı, dispersiyon esaslı ve reaksiyon reçineli yapıştırıcıları kapsar ve çimento esaslı olanları iç ve dış uygulamalar için tanımlar. Standart performans gereklerini ve sınıflandırmayı belirler, kaplamanın uygulanması için ölçüt vermez. Sınıf kodu doğru ürünü seçtirir ama doğru işçiliğin yerini tutmaz.
| Kod | Anlamı (TS EN 12004-1) | MegaTech’teki karşılığı |
|---|---|---|
| C | Çimento esaslı yapıştırıcı | Dördü de |
| 1 | Normal priz alan, temel sınıf | MTC-2221, MTC-2222 |
| 2 | Özellikleri iyileştirilmiş sınıf | MTC-2232, MTC-2233 |
| T | Kayma özelliği azaltılmış | Dördü de; föylerde kayma ≤0,5 mm |
| E | Uzatılmış açık bekletme süreli | Dördü de |
| S1 | Şekil değiştirebilir (esnek) | MTC-2222 |
| S2 | Yüksek oranda şekil değiştirebilir | MTC-2233; föyde esneklik ≥5 mm |
T harfi en çok duvarda işe yarar: kayması azaltılmış harç, karoyu kendi ağırlığıyla aşağı kaymadan tutar. E harfi, taraklanan harcın üzerine karonun daha uzun süre yerleştirilebileceğini gösterir. Kodda S harfi yoksa esneklik sınıfı beyan edilmemiştir; ısı farkı ya da yüzey hareketi büyükse S1 veya S2 beyanlı ürün aranır.
MegaTech seramik yapıştırıcıları hangi sınıfta?
MegaTech serisinde dört çimento esaslı seramik yapıştırıcısı bulunur ve her biri farklı bir sınıfa karşılık gelir: MTC-2221 C1TE, MTC-2222 C1TE S1, MTC-2232 C2TE, MTC-2233 C2TE S2. Dördü de 25 kg kraft torbada sunulur ve TS EN 12004-1 kapsamında belgelidir; belgelere MegaTech teknik dokümanları sayfasından ulaşabilirsiniz.
| Ürün | Sınıf | Çekme yapışma | Kayma | Esneklik | Öne çıkan kullanım |
|---|---|---|---|---|---|
| Fayans seramik yapıştırma harcı (MTC-2221) | C1TE | ≥0,5 N/mm² | ≤0,5 mm | Beyan yok | Küçük ve orta ebatlı karo; banyo, mutfak |
| Flex fayans seramik yapıştırıcı (MTC-2222) | C1TE S1 | ≥0,5 N/mm²; 28 günde ≥1,5 | ≤0,5 mm | S1 | İç mekân; dışta yalnız yatay yüzey |
| Granit seramik yapıştırma harcı (MTC-2232) | C2TE | ≥1 N/mm² | ≤0,5 mm | Beyan yok | Granit seramik; teras, havuz, dış cephe |
| Ultra esnek granit seramik yapıştırıcı (MTC-2233) | C2TE S2 | ≥1 N/mm² | ≤0,5 mm | S2, ≥5 mm | Eski seramik üzeri, alttan ısıtma, cam mozaik |
Kaynak: Mega teknik föyleri ve ürün sayfaları; çekme yapışma sütunu başlangıç değeridir.
Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta bulunan bir Türk yalıtım malzemeleri üreticisidir. Taşyünü, XPS ve EPS ısı yalıtım levhalarının yanı sıra seramik yapıştırıcılarını da kapsayan MegaTech yapı kimyasalları ile Fullback su yalıtımı ürünlerini Mega markasıyla sunar.
Hangi iş için hangi seramik yapıştırıcı sınıfı seçilmeli?
Seçimi üç soru belirler: karo nereye döşenecek, ebadı ve su emmesi ne, yüzey ısı ya da hareket yüzünden ne kadar zorlanacak? Standart iç mekân fayansında C1TE, granit seramikte ve dış mekânda C2TE, zorlu yüzeylerde S1 veya S2 sınıfı öne çıkar.
Banyo ve mutfak
Banyo ve mutfakta beton, sıva veya şap üzerine döşenen küçük ve orta ebatlı seramik için C1TE sınıfı MTC-2221 kullanılır; ürün sayfası onu özellikle ıslak hacimler için önerir. S1 sınıfı MTC-2222 de bu mekânlar için tanımlıdır ve ısı farkından doğan yüzey gerilimlerine karşı dayanıklıdır.
Islak hacimde yapıştırıcı tek başına su yalıtımı sağlamaz. Duş alanı gibi suyla sürekli temas eden yerlerde, seramikten önce yüzeye ayrı bir su yalıtım malzemesi uygulanır.
Teras, balkon ve havuz
Dış mekânda karo yağmur, don ve güneşle zorlanır; bu yüzeylerde C2TE sınıfı öne çıkar. Mega föyü MTC-2232’yi teras ve balkonlar, yüzme havuzu gibi sürekli suya maruz kalan yerler ve dış cepheler için tanımlar. MTC-2222 ise dış mekânda yalnızca yatay yüzeylerde kullanılır.
Havuz, hamam, sauna ve su deposu gibi ıslak hacimlerdeki cam mozaik uygulamalarında S2 sınıfı MTC-2233 kullanılır. Dış mekânda ve havuzlarda karo altına sürülen sıvı su yalıtım ürünleri ise ayrı bir standardın, EN 14891’in konusudur.
Eski seramik üzeri
Eski seramiği sökmeden yapılan kaplamada yapıştırıcı, emiciliği çok düşük bir yüzeye tutunmak zorundadır. Mega ürün sayfalarında bu kullanım MTC-2221 ve MTC-2233 için tanımlıdır; MTC-2233 eski granit ve mermer üzerinde de kullanılır. Eski kaplama sağlam olmalı, yağ ve kirden arındırılmalıdır.
Alttan ısıtmalı zemin ve ani sıcaklık değişimi
Alttan ısıtmalı zeminlerde, soğuk hava depolarında ve ani ısı değişimi olan yüzeylerde karo ile alt yüzey farklı oranlarda genleşir. Mega bu yerler için yüksek oranda şekil değiştirebilen S2 sınıfı MTC-2233’ü önerir; ürünün föyündeki sıcaklık direnci -30 / +60 °C’dir.
Seramik yapıştırıcı sarfiyatı ne kadar? Tarak ölçüsü tablosu
Seramik yapıştırıcı sarfiyatı; karo boyutuna, tarak diş ölçüsüne ve harcın yalnızca yüzeye mi yoksa karonun arkasına da mı sürüldüğüne göre değişir. Mega föylerinde değerler küçük karoda 2 kg/m²’den başlar, büyük karoda çift taraflı yapıştırmada 8 kg/m²’nin üzerine çıkabilir.
MTC-2221 föyü sarfiyatı karo boyutuna göre verir:
| Karo boyutu | Diş ölçüsü | Sarfiyat (kg/m²) |
|---|---|---|
| 5 cm’den küçük | 3 mm | 2 |
| 5–10 cm | 4 mm | 2–3 |
| 10–20 cm | 6 mm | 4 |
| 20–40 cm | 8 mm | 5–6 |
| 40 cm’den büyük | 10 mm | 7–8 |
MTC-2222 ve MTC-2233 föyleri ise tarak ölçüsüne göre tek taraflı (yalnızca yüzeye) ve çift taraflı (yüzeye ve karonun arkasına) yapıştırma için ayrı değer verir:
| Ürün | Tarak (mm) | Karo alanı | Tek taraflı (kg/m²) | Çift taraflı (kg/m²) |
|---|---|---|---|---|
| MTC-2222 | 6x6x6 | 120 cm²’ye kadar | 4 | 5–6 |
| MTC-2222 | 8x8x8 | 120–500 cm² | 5 | 6,5 |
| MTC-2222 | 10x10x10 | 500–2000 cm² | 5,5 | 7–8 |
| MTC-2233 | 6x6x6 | Belirtilmemiş | 4,00–4,75 | 5,50–6,50 |
| MTC-2233 | 8x8x8 | Belirtilmemiş | 5,50–6,50 | 7,50–8,50 |
C2TE sınıfı MTC-2232 için föydeki sarfiyat 4–5 kg/m²’dir. Torba hesabı da bu değerlerden çıkar: 20–40 cm karoda MTC-2221 için 5–6 kg/m² alındığında 25 kg torba yaklaşık 4–5 m² kaplar.
Seramik yapıştırıcı nasıl hazırlanır, derz ne zaman yapılır?
Temiz kaba önce su, sonra toz konur ve karışım düşük devirli mikserle topaksız hale getirilir. Derz için MTC-2221 ve MTC-2233’te duvarda 24, zeminde 48 saat beklenir.
- Yüzeyi hazırlayın: Yüzey sağlam, kürünü tamamlamış ve toz, kir, yağdan arındırılmış olmalıdır; gözenekli yüzeyler önceden nemlendirilir.
- Suyu ölçün: MTC-2222 ve MTC-2232 için 25 kg’a 6–6,5 litre su konur; diğer ürünlerde torbadaki ve föydeki oran esas alınır.
- Karıştırın: Toz suya yavaş yavaş eklenir, karışım homojen olunca kısa bir süre dinlendirilip yeniden karıştırılır. Bundan sonra harca su ya da toz eklenmez.
- Taraklayın: Harç malanın düz tarafıyla yayılır, karo ebadına uygun dişli malayla taraklanır; yüzeyde film oluşmuşsa yeniden taraklanır.
- Karoyu yerleştirin: MTC-2222 ve MTC-2232 föylerine göre karolar 20 dakika içinde lastik çekiçle bastırılır, harç 5 saat içinde tüketilir. Sıcak, kuru ve rüzgârlı havada karo yerleştirme süresi kısalabilir.
- Sudan koruyun: Aynı föylere göre karolar en az 24 saat doğrudan su temasından korunur.
- Derzi zamanında yapın: MTC-2221 ve MTC-2233’te duvarda 24, zeminde 48 saat; MTC-2222’de en az 24 saat beklenir.
Föylerin ortak uygulama koşulları şunlardır: ortam sıcaklığı +5 / +35 °C arasında olmalı; donmuş, çözülmekte olan ya da 24 saat içinde don riski taşıyan yüzeye, doğrudan güneş altında, kuvvetli rüzgârda ve sıcak yüzeyde uygulama yapılmamalıdır.
MegaUsta’dan uygulama notu: Taraklanmış harca parmak ucuyla hafifçe dokunun. Parmağınıza harç bulaşmıyorsa yüzeyde film oluşmuştur; karoyu o yüzeye bastırmak yerine harcı yeniden taraklayın. Ara sıra yeni döşediğiniz bir karoyu kaldırıp arkasına bakmak da harcın karoyu ne kadar kapladığını gösterir.
Büyük ebatlı seramiklerde nelere dikkat edilmeli?
Büyük ebatlı karoda ilk kontrol, seçilen yapıştırıcının o ebat için tanımlı olup olmadığıdır. Mega’nın C2TE sınıfı MTC-2232 föyü, su emme oranı %3’ün altındaki büyük ebatlı seramikler için kullanımı 60×60 cm’den küçük karolarla sınırlar.
60×120 cm ve daha büyük karolar için MegaTech föylerinde tanımlı bir kullanım yoktur; bu ebatlarda karo üreticisinin talimatına ve projenin teknik şartnamesine uyulmalıdır. Ebat büyüdükçe harcın karonun arkasını boşluksuz doldurması zorlaşır; karonun arkasına da ince harç sürülen çift taraflı yapıştırma bu riski azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
C2TE ne demek?
C2TE, TS EN 12004-1’e göre özellikleri iyileştirilmiş (2), kayma özelliği azaltılmış (T) ve uzatılmış açık bekletme süreli (E) çimento esaslı (C) seramik yapıştırıcısı demektir. Mega’nın bu sınıftaki granit seramik yapıştırıcısı MTC-2232’nin föyünde çekme yapışma dayanımı ≥1 N/mm², kayma ≤0,5 mm olarak verilir. Ürün granit seramik, teras, havuz ve dış cephe için tanımlıdır.
S1 ve S2 esneklik sınıfı ne anlatır?
S1 ve S2, çimento esaslı yapıştırıcının ne kadar şekil değiştirebildiğini, yani esnekliğini gösteren sınıflardır. S1 şekil değiştirebilir, S2 yüksek oranda şekil değiştirebilir anlamına gelir. Mega’nın S2 sınıfı MTC-2233 ürününün föyünde esneklik ≥5 mm olarak verilir. Kodda S harfi yoksa ürün için esneklik sınıfı beyan edilmemiştir.
25 kg seramik yapıştırıcıya kaç litre su konur?
Mega’nın MTC-2222 ve MTC-2232 teknik föylerine göre 25 kg seramik yapıştırıcıya 6–6,5 litre su konur. Su oranı ürüne göre değiştiği için başka bir ürün kullanılıyorsa torbadaki ve föydeki değer esas alınır. Önce su kaba konur, toz yavaş yavaş eklenir; hazırlanan harca sonradan su ya da toz eklenmez.
Seramik döşedikten kaç saat sonra derz yapılır?
Mega föylerine göre derz, duvarda 24 saat, zeminde 48 saat sonra yapılır; bu süreler MTC-2221 ve MTC-2233 için verilir. S1 sınıfı MTC-2222 için derzden önce en az 24 saat beklenir. MTC-2222 ve MTC-2232 föyleri, karoların ilk 24 saat doğrudan su temasından korunmasını da ister.
Granit seramik için hangi yapıştırıcı kullanılır?
Mega’nın granit seramik için önerdiği yapıştırıcı C2TE sınıfındaki MTC-2232’dir. Föy bu ürünü granit seramik, mermer ve su emmesi %3’ün altındaki, 60×60 cm’den küçük büyük ebatlı seramikler için tanımlar. Karo alttan ısıtmalı zemine, ani sıcaklık değişimi olan bir yüzeye ya da eski kaplamanın üzerine döşenecekse S2 sınıfı MTC-2233 seçilir.
Kaynaklar
- EN 12004-1:2017 seramik karo yapıştırıcıları standardı (SIS)
- BS EN 12004-1:2017 standart künyesi (BSI)
- EN 14891:2017 karo altı sıvı su yalıtım ürünleri standardı (SIS)
- Mega MTC-2221 teknik föyü (PDF)
- Mega MTC-2222 teknik föyü (PDF)
- Mega MTC-2232 teknik föyü (PDF)
- Mega MTC-2233 teknik föyü (PDF)
- Mega Yalıtım teknik dokümanları
Dört yapıştırıcı, teknik föyleriyle birlikte seramik ve fayans yapıştırıcıları kategorisinde yer alır; aynı ailedeki levha yapıştırıcısı ve sıvalar mantolama malzemeleri yazımızda anlatılıyor. Projenize uygun sınıf için Mega Yalıtım teknik ekibine iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.
