Kısaca: Evet, fayans üstüne fayans yapıştırılır. Eski kaplama sağlam, düz, boşluksuz ve temizse sökmeden yeni karo döşenebilir; bunun için sırlı ve suyu emmeyen bir yüzeye tutunabilen, bu kullanım için tanımlanmış bir yapıştırıcı seçilir. Mega’nın MTC-2221 (C1TE) ve MTC-2233 (C2TE S2) ürün sayfaları, eski seramik üzerine uygulamayı kullanım alanı olarak sayar.
Banyo ya da mutfak tadilatında eski fayansı kırmak toz, moloz ve fazladan iş günü demektir. Fayans sökmeden yenileme bu yükü azaltır ama her yüzeye uymaz. Gündelik dilde duvar karosuna fayans, yer karosuna seramik denir. Yapıştırıcıların ürün grupları içindeki yeri için yapı kimyasalları nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Fayans üstüne fayans yapıştırılır mı?
Fayans üstüne fayans yapıştırılır; belirleyici olan eski kaplamanın durumu ve yapıştırıcının bu iş için tanımlı olup olmadığıdır. Yeni karonun sağlamlığı, altındaki fayansın tutunmasından fazla olamaz.
Eski seramiğin sırlı yüzeyi pürüzsüzdür ve suyu neredeyse hiç emmez. Yapıştırıcı bu yüzeye sıva ya da şaptaki gibi işleyemez; bağ tümüyle yapıştırıcının kendi yapışma gücüne dayanır. Bu yüzden eski kaplama üzerinde her torba aynı sonucu vermez. MegaTech serisinde bu kullanım iki ürün sayfasında açıkça yazar: fayans seramik yapıştırma harcı MTC-2221 “fayans üzerine fayans veya seramik üzerine seramik”, ultra esnek granit seramik yapıştırıcı MTC-2233 ise “eski seramik, granit, mermer üzerine” kaplama için tanımlanmıştır.
Eski fayans hangi durumda sökülmeli?
Eski fayans kof, oynak, çatlak ya da dalgalıysa, altında nem varsa veya yeni kalınlık kapı ya da gider kotuna sığmıyorsa sökülmelidir. Tek tük kof karo onarılabilir; sorun yaygınsa üstüne kaplama yapılmaz.
| Kontrol | Nasıl bakılır? | Üstüne kaplama yapılabilir | Sökmek gerekir |
|---|---|---|---|
| Sağlamlık | Her karoya hafifçe vurun | Tok ses, oynamayan karo | Geniş alanda kof ya da oynayan karo |
| Düzlük | Uzun bir mastarı farklı yönlerde dayayın | Mastar altında belirgin boşluk yok | Dalgalı, çukurlu ya da kamburlu yüzey |
| Çatlak | Karoları ve derzleri inceleyin | Yalnızca sırda ince çizik | Karodan karoya ya da duvardan gelen çatlak |
| Nem ve küf | Derzlere, köşelere ve duvarın öbür yüzüne bakın | Kuru yüzey, leke yok | Su kaçağı, nem lekesi, kabaran sıva |
| Kot payı | Kapı altını, eşiği ve gideri ölçün | Yeni kalınlık için yer var | Kapı, eşik ya da gider uyarlanamıyor |
Yüzeydeki bozukluk yeni kaplamaya aynen geçer: dalgalı zemine döşenen seramik de dalgalı olur. Eski kaplamanın üstüne daha önce bir kez kaplama yapılmışsa üçüncü bir kat eklemek yerine katmanları sökmek daha güvenlidir.
MegaUsta’dan uygulama notu: Tıklatma kontrolünü birkaç noktada değil, her karoda yapın. Lastik çekicin sapıyla ya da parmak boğumunuzla karonun köşelerine ve ortasına hafifçe vurun; boş ve tınlayan ses kof karoyu gösterir. Kof karoları kâğıt bantla işaretleyin. Bantlar yüzeyin büyük bölümünü kaplıyorsa sökmeyi planlayın.
Yapıştırmadan önce eski fayans nasıl temizlenir?
Eski fayans sabun, kireç, yağ ve kirden arındırılır ve kuruması beklenir; MTC-2221’in ürün sayfası da toz, kir ve yağdan arındırılmış, sağlam ve düzgün bir yüzey ister.
- Kof karoları onarın: İşaretli karoları sökün, boşluğu tamir harcıyla yüzey seviyesine kadar doldurun ve harcın kurumasını bekleyin.
- Derzleri ve kiri temizleyin: Dökülmüş ya da küflenmiş derzleri kazıyın. Sabun, kireç ve yağ tabakasını uygun bir temizleyiciyle ovup temiz suyla durulayın; temizleyici kalıntısı da yapışmayı zayıflatır.
- Kurumasını bekleyin: Sırlı yüzey suyu emmediği için yıkamadan sonra üstünde su filmi kalır. Yapıştırmaya yüzey tamamen kuruduktan sonra başlayın.
Eski fayansa astar sürülüp sürülmeyeceği de sık sorulur; bu soruyu brüt beton astarı nasıl uygulanır yazımızda ele aldık. Brüt beton astarı ise MegaTech makine sıvası föyünde, pürüzsüz brüt beton yüzeyleri sıvadan önce pürüzlendirmek için önerilir.
Fayans üstüne fayans için hangi yapıştırıcı seçilmeli?
Fayans üstüne fayans yapıştırıcısı, ürün belgelerinde eski seramik üzerine kullanımı tanımlanmış çimento esaslı bir yapıştırıcı olmalıdır. Banyo ve mutfakta küçük ve orta ebatlı karo için C1TE sınıfı MTC-2221; granit seramik, alttan ısıtmalı zemin ve sıcaklık değişimi olan yüzeyler için C2TE S2 sınıfı MTC-2233 öne çıkar.
| Ürün | Sınıf | Eski seramik üzerine kullanım | Çekme yapışma dayanımı | Esneklik | Öne çıktığı iş |
|---|---|---|---|---|---|
| MTC-2221 Fayans Seramik Yapıştırma Harcı | C1TE | Ürün sayfasında var | ≥0,5 N/mm² | S sınıfı yok | Küçük ve orta ebatlı karo; özellikle banyo, mutfak |
| MTC-2233 Ultra Esnek Granit Seramik Yapıştırma Harcı | C2TE S2 | Ürün sayfasında var | ≥1 N/mm² | S2, ≥5 mm | Granit seramik, alttan ısıtma, sıcaklık değişimi |
| MTC-2232 Granit Seramik Yapıştırma Harcı | C2TE | Ürün sayfasında sayılmaz | ≥1 N/mm² | S sınıfı yok | Granit seramik, mermer; teras, havuz, dış cephe |
Kaynak: Mega teknik föyleri ve ürün sayfaları (başlangıç çekme yapışma değeri).
Zeminde granit seramik döşenecekse, alttan ısıtma varsa ya da yüzey sıcaklık değişimleriyle çalışıyorsa daha yüksek yapışma ve S2 esnekliği olan MTC-2233 seçilir; föyündeki sıcaklık direnci -30 / +60 °C’dir. Granit seramik yapıştırma harcı MTC-2232 de C2TE sınıfındadır ama ürün sayfası eski seramik üzerini saymaz. Sınıf kodlarını C1TE ve C2TE farkı yazımızda anlattık.
MTC-2221 ve MTC-2233’ün kullanım alanı küçük ve orta ebatlı karolardır; büyük ebatlı karoda karo üreticisinin talimatına uyun. TS EN 12004-1 yapıştırıcının performansını ve sınıfını tanımlar, döşeme için ölçüt vermez; belirleyici olan föydeki kullanım alanıdır.
Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), genel müdürlüğü İstanbul Kavacık’ta bulunan bir Türk yalıtım malzemeleri üreticisidir. Taşyünü, XPS ve EPS ısı yalıtım levhalarının yanında MegaTech yapı kimyasalları ile Fullback su yalıtımı ürünlerini Mega markasıyla sunar. MegaTech seramik yapıştırıcıları TS EN 12004-1 kapsamında TSE belgelidir; belgeler teknik dokümanlar sayfasındadır.
Fayans üstüne fayans nasıl uygulanır? Adımlar ve derz süreleri
Uygulama; harcın hazırlanması, taraklama, karonun yerleştirilmesi ve derzden oluşur. MTC-2221 ve MTC-2233 föylerine göre derz, duvarda 24 saat, zeminde 48 saat sonra yapılır.
- Koşulları kontrol edin: Föylere göre uygulama +5 ile +35 °C arasında yapılır; donmuş ya da 24 saat içinde don riski taşıyan yüzeye uygulama yapılmaz.
- Harcı hazırlayın: Temiz kaba önce su, sonra toz konur ve düşük devirli mikserle topaksız karıştırılır; hazır harca sonradan su ya da toz eklenmez.
- Taraklayın: Harç malanın düz tarafıyla eski fayansa bastırılarak ince yayılır, ardından karo ebadına uygun dişli malayla taraklanır. Film oluşmuşsa yeniden taraklanır; büyük karoda harç karonun arkasına da sürülür.
- Karoyu yerleştirin: Karoyu lastik çekiçle bastırın; ara sıra birini kaldırıp arkasının dolu olduğunu kontrol edin. MTC-2221 föyüne göre harç en fazla 5 saatte kullanılır.
- Sudan koruyun: Aynı ailedeki MTC-2222 ve MTC-2232 föyleri, karoların ilk 24 saat doğrudan su temasından korunmasını ister.
- Derzi zamanında yapın: Duvarda 24, zeminde 48 saat bekleyin. Derz dolgularının gerekleri ayrı bir standartta, EN 13888-1’de tanımlanır; ürünün kendi talimatına uyulur.
Kapı, süpürgelik ve tesisat kotlarında nelere dikkat edilmeli?
Yeni kaplama, yüzeyi karo ve yapıştırıcı kalınlığı kadar yükseltir ya da duvardan öne taşır; bu fark işe başlamadan ölçülmelidir.
- Kapı ve eşik: Zemin yükselince kapı kanadı sürtebilir ve alttan kısaltılması gerekebilir; kot farkı eşik ya da geçiş profiliyle kapatılır.
- Süpürgelik: Zeminle birlikte yenilenir ve yeni zemin kotuna göre yerleştirilir.
- Yer gideri: Izgara yeni kota yükseltilmeli, zeminin gidere doğru eğimi korunmalıdır; aksi hâlde su zeminde birikir.
- Batarya ve rozetler: Kalınlaşan duvarda bağlantılar uzatma parçasıyla öne alınır.
- Priz ve anahtarlar: Kasalar yeni yüzeyle aynı hizaya getirilir; bu işi yetkili bir elektrikçiye yaptırın.
- Bitiş kenarları: Fayansın tavana kadar çıkmadığı duvarda yeni kaplamanın üst kenarı bitiş profiliyle kapatılır.
Eski fayansın altındaki su yalıtımı yeterli mi?
Banyoda su kaçağı, nem lekesi ya da küf yoksa eski kaplamanın üstüne yenisi yapılabilir. Bu belirtilerden biri varsa üstüne kaplama sorunu yalnızca gizler; önce kaçağın kaynağı bulunmalıdır.
Seramik ve derz alttaki yüzeyi suya karşı tek başına korumaz; ıslak hacimlerde bu görevi karonun altındaki su yalıtımı üstlenir. Duş alanında yalıtım yenilenecekse eski kaplama sökülür. Çimento ve akrilik esaslı, çift bileşenli Fullback Duo tam elastik su yalıtımının ürün sayfası uygulama yüzeyi olarak beton, sıva ve şap gibi yüzeyleri sayar; eski seramik bu listede yoktur. Yalıtım alt yüzeye, yeni karo yalıtımın üzerine uygulanır.
Karonun altında kullanılan sıvı su yalıtım ürünleri EN 14891 standardının konusudur. Fullback Duo tam elastik 20 kg toz ve 10 kg sıvı bileşenden oluşur. Diğer seçenekler için su yalıtım malzemesi ürünlerimize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Banyoda fayans üstüne fayans yapılır mı?
Evet, banyoda fayans üstüne fayans yapılır; eski fayans sağlam, düz ve boşluksuzsa ve nem sorunu yoksa sökmeden kaplama mümkündür. Yapıştırıcı olarak eski seramik üzerine kullanımı tanımlı MTC-2221 (C1TE) ya da MTC-2233 (C2TE S2) seçilir. Duş alanında su kaçağı varsa ya da su yalıtımı yenilenecekse eski kaplama sökülür.
Fayans üstüne fayans için hangi yapıştırıcı kullanılır?
Fayans üstüne fayans için ürün belgelerinde eski seramik üzerine kullanımı tanımlanmış çimento esaslı bir yapıştırıcı kullanılır. Mega’da banyo ve mutfaktaki küçük ve orta ebatlı karolar için C1TE sınıfı MTC-2221; granit seramik, alttan ısıtmalı zemin ve sıcaklık değişimi olan yüzeyler için C2TE S2 sınıfı MTC-2233 bu iş için tanımlıdır.
Zeminde eski seramik üzerine yeni seramik döşenir mi?
Evet, zeminde eski seramik üzerine yeni seramik döşenebilir; ancak eski zemin kof, çatlak ya da dalgalı olmamalıdır. Yeni kaplama zemini karo ve yapıştırıcı kalınlığı kadar yükselttiği için kapı altı, eşik ve gider ızgarası önceden kontrol edilir. Granit seramik ya da alttan ısıtma varsa MTC-2233 seçilir.
Fayans üstüne fayansta derz ne zaman yapılır?
Fayans üstüne fayansta derz, MTC-2221 ve MTC-2233 föylerine göre duvarda 24 saat, zeminde 48 saat sonra yapılır. Eski sırlı yüzey yapıştırıcının suyunu emmediği için bu süreleri kısaltmaya çalışmayın. Karo aralarına taşan yapıştırıcı sertleşmeden temizlenir; derz dolgusu kendi ürün talimatına göre uygulanır.
Eski fayans sökülmeden yapıştırma yapmak dayanıklı olur mu?
Eski fayans sökülmeden yapılan kaplamanın dayanıklılığı, alttaki fayansın tutunma gücüne bağlıdır. Eski kaplama sağlam, düz ve temizse ve uygun yapıştırıcı seçilirse yeni karo sağlam bir zemine oturur. Kof, oynayan ya da nemli fayansın üstündeki kaplama ise alttaki kusuru taşır; bu durumda sökmek daha doğrudur.
Kaynaklar
- EN 12004-1:2017 seramik karo yapıştırıcıları standardı (SIS)
- BS EN 12004-1:2017 standart künyesi (BSI)
- EN 13888-1:2022 seramik karo derz dolguları standardı (SIS)
- EN 14891:2017 karo altı sıvı su yalıtım ürünleri standardı (SIS)
- Mega MTC-2221 teknik föyü (PDF)
- Mega MTC-2233 teknik föyü (PDF)
- Mega Yalıtım teknik dokümanlar
Eski fayansın durumunu kontrol ettikten sonra uygun ürünü seramik ve fayans yapıştırıcıları kategorisinde karşılaştırabilirsiniz. Projenize özel sorular için Mega Yalıtım teknik ekibine iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.
