Enerji Kimlik Belgesi Nedir? EKB Sınıfları ve Yalıtımın Etkisi

Enerji Kimlik Belgesi yazısının kapağında MegaUsta maskotu ve çatısı kırmızıyla işaretlenmiş ev çizimi

Kısaca: Enerji kimlik belgesi (EKB), bir binanın enerji ihtiyacını, yalıtım özelliklerini, ısıtma ve soğutma sistemlerinin verimini ve enerji sınıfını gösteren, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’yle düzenlenen belgedir. Belgeyi EKB uzmanı BEP-TR yazılımıyla hazırlar. Belge 10 yıl geçerlidir; bina, enerji tüketimi ve sera gazı salımı için A ile G arasında ayrı ayrı sınıflandırılır.

Bu rehber belgede neler yazdığını, sınıfların nasıl belirlendiğini, belgenin ne zaman gerektiğini, kimin düzenlediğini ve yapı kabuğu önlemlerinin sınıfla ilişkisini resmî metinlere dayanarak anlatıyor. Belgenin dayandığı yalıtım kurallarını TS 825 nedir yazımızda, mevcut binalarda yenileme sırasını bina renovasyonu rehberimizde bulabilirsiniz. Mevzuat zaman içinde değişebilir; güncel hükmü Kaynaklar bölümündeki resmî metinden kontrol edin.

Enerji kimlik belgesinde hangi bilgiler yer alır?

Enerji kimlik belgesi, binanın enerji ihtiyacını, yalıtım özelliklerini, ısıtma ve soğutma sistemlerinin verimini ve enerji sınıfını gösterir. Yönetmeliğin 26. maddesi ve Bakanlığın yayımladığı belge formatı şu başlıkları içerir:

  • Bina bilgileri: binanın genel bilgileri, kullanım alanı (m²) ve kullanım amacı.
  • Enerji miktarları: ısıtma, soğutma, iklimlendirme, havalandırma ve sıhhi sıcak su için kullanılan enerji (kWh/yıl), enerji türüne göre yıllık birincil enerji ve aydınlatma enerjisi tüketimi.
  • İki ayrı sınıf: birincil enerji tüketimine göre enerji sınıfı ve sera gazı salımına göre emisyon sınıfı.
  • Yenilenebilir enerji: binanın yenilenebilir enerji kullanım oranı.
  • Düzenleme bilgileri: belgenin numarası, veriliş ve geçerlilik tarihleri ile belgeyi düzenleyen kişi ve firma.

Enerji kimlik belgesi sınıfları nasıl belirlenir?

Enerji sınıfı, binanın m² başına yıllık tüketiminin aynı yerde ve aynı geometride tanımlanan hayali bir referans binayla oranlanmasıyla belirlenir. Hesap yöntemini düzenleyen Tebliğ’e göre formül Ep = 100 × (asıl bina / referans bina) şeklindedir. Enerji tüketimi ve CO₂ salımı için ayrı ayrı hesaplanır, iki sınıflandırmada da aynı tablo kullanılır.

Sınıf Ep aralığı Mevzuattaki karşılığı
A 0–39 En düşük tüketim ve salım aralığı
B 40–79 Neredeyse sıfır enerjili binada (NSEB) gereken en düşük enerji sınıfı
C 80–99 Yeni binada izin verilen en düşük sınıf
D 100–119 Referans binayla aynı değerlere sahip bina Ep 100 ile bu aralığın başlangıcındadır (Tebliğ bunu D sınıfının üst sınırı diye anlatır); yeni bina bu sınıfta olamaz
E 120–139 Yeni bina bu sınıfta olamaz
F 140–174 Yeni bina bu sınıfta olamaz
G 175 ve üzeri Yeni bina bu sınıfta olamaz

Kaynak: Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ (MHG/2017-26), 25.04.2025 değişikliği, EK-9 Tablo 1; Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Madde 23 ve 27.

Referans binanın kabuğunda opak ve saydam bileşenlerin U değerleri TS 825’i referans alır, ısı köprüleri de orta geçirgenlikte kabul edilir. Tesisat tarafında ise mevzuatın izin verdiği asgari koşullar tanımlanır. Bu yüzden sınıf yalnız duvarı değil, kabuk ve sistemlerin birlikte ulaştığı sonucu gösterir.

Yeni binalar en az hangi enerji sınıfında olmalıdır?

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nin 27. maddesine göre belge alacak yeni binalar, enerji tüketimi ve CO₂ salımında D veya daha kötü sınıfta olamaz; yani her iki sınıf da en az C olmalıdır. Ruhsat aşamasında projelerin uygunluğunu gösteren Ön Hesap Sonuç Formu, yetkili EKB uzmanlarınca BEP-TR ile hazırlanıp ruhsat eki projelerle sunulur; avan projeye göre düzenlenen ruhsatta bu form aranmaz.

Yönetmelik büyük binalar için ek kurallar, düşük emisyonlu binalar için de ayrı bir belge getirir:

  • NSEB: Toplam yapı inşaat alanı 2.000 m² ve üzeri binalar neredeyse sıfır enerjili bina olarak yapılır. Enerji performans sınıfı B veya daha iyi olmalı, birincil enerji ihtiyacının en az %10’u yerinde yenilenebilir enerjiyle karşılanmalıdır (Madde 23).
  • Yaşam döngüsü analizi (yürürlük tarihi 1 Ocak 2027): RG 16.05.2026 değişikliğiyle eklenen Madde 27/B ve Geçici Madde 8, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girer; bu tarihe kadar Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel metinde yer almayabilir. Bu tarihten itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzeri olan binalarda bina yaşam döngüsü analizi belgesi, yapı kullanma izni aşamasında EKB ile birlikte sunulur. Bu tarihten önce ihale kararı alınmış veya ihale tarihi belirlenmiş kamu yapıları bu hükmün dışındadır.
  • Düşük karbonlu bina belgesi: EKB’de sera gazı emisyon sınıfı en az B, enerji performans sınıfı en az C olan binalar için yetkili uzmanlarca BEP-TR üzerinden düzenlenir (Madde 27/A).

Yeni bir binada belgelerin hangi sırayla hazırlandığını kentsel dönüşümde yalıtım yazımızda anlattık. Yalıtımın projeden yapı kullanma iznine nasıl ilerlediğini inşaat yalıtımı rehberimizde bulabilirsiniz.

Enerji kimlik belgesi zorunlu mu?

Evet, enerji kimlik belgesi yönetmelik kapsamındaki binalar için zorunludur; yeni binalarda yapı kullanma izni, tüm binalarda ise alım, satım ve kiralama işlemleri belgeye bağlanmıştır.

  • Yeni bina: Belge, yapı kullanma izin belgesi alınırken ilgili idareye sunulur. EKB düzenlenmeyen binaya izin belgesi verilmez (Madde 25).
  • Mevcut bina: Geçici Madde 3, mevcut binalar için belgenin Enerji Verimliliği Kanunu’nun yayımından itibaren on yıl içinde düzenlenmesini öngörür. Kanun 2 Mayıs 2007’de yayımlandığı için bu süre 2 Mayıs 2017’de dolmuştur.
  • Satış ve kiralama: Binalar ve bağımsız bölümlerle ilgili bu işlemlerde belgenin düzenlenmiş olması aranır; mal sahibi bir suretini alıcıya veya kiracıya verir (Madde 25).

Yönetmelik bazı yapıları kapsam dışında bırakır: sanayi alanlarında üretim faaliyetleri yürütülen binalar, planlanan kullanım süresi iki yıldan az olan binalar, yapı inşaat alanı 50 m²’nin altında olan binalar, seralar, atölyeler ve münferit olarak inşa edilen, insan konforu için iklimlendirilmesine gerek duyulmayan depo, cephanelik, ardiye, ahır, ağıl gibi binalar (Madde 2).

Bazı yapılar için ise belge düzenlenmesi zorunlu değildir: devletin güvenliği ve savunma amaçlı belirli yapılar, imar mevzuatı gereği ruhsatsız yapılan yapılar ile mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1.000 m²’den az olan binalar (Madde 25). Son grupta iki koşul birlikte aranır.

Enerji kimlik belgesini kim düzenler?

Enerji kimlik belgesini EKB uzmanı hazırlar; düzenleme BEP-TR kullanılarak yapılır ve yazılıma erişim Bakanlık yetkisine bağlıdır. Belgedeki bilgilerden ve bunların doğruluğundan uzman ile yetkili kuruluş sorumludur.

Yönetmeliğin 26/A maddesi yetkili kuruluşları binanın durumuna göre ayırır. Yeni binalarda, ilgili meslek odasınca adına serbest müşavirlik ve mühendislik hizmetleri belgesi düzenlenmiş ve EKB eğitimini tamamlamış personel bulunduran kişi ve kuruluşlar yetkilendirilir. Mevcut binalarda bina kategorisinde yetkili enerji verimliliği danışmanlık şirketleri ile etüt-proje sertifikalı personel ve kalibre ısı görüntüleme cihazı gibi maddede sayılan şartları sağlayan kişi ve kuruluşlar yetkilendirilir. Kamu kurumları, eğitimi başaran kendi personeliyle kendi binalarına belge düzenleyebilir.

Belge binanın tamamı için hazırlanır. Yapı ruhsatına, onaylı projelere ve ısı yalıtım raporuna uygun olması esastır; mevcut binalarda projeden farklı uygulamalar yerinde tespit edilip raporlanır.

Enerji kimlik belgesi ne zaman yenilenir?

Enerji kimlik belgesi düzenleme tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir ve binanın yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştiren bir uygulama yapılırsa bir yıl içinde yenilenir (Madde 25). Belgenin bir nüshası bina sahibi, yöneticisi, yönetim kurulu veya enerji yöneticisi tarafından saklanır; bir nüshası da bina girişinde rahatlıkla görülebilecek bir yerde asılı bulundurulur.

Enerji sınıfı nasıl yükseltilir?

Enerji sınıfı, binanın m² başına yıllık birincil enerji tüketimini ve sera gazı salımını azaltan önlemlerle yükselir; yapı kabuğundaki önlemler duvar, çatı, döşeme ve pencereye yöneliktir. Kaç sınıf kazanılacağı önceden genellenemez, çünkü sonuç ısıtma ve soğutmanın yanında sıcak su, havalandırma ve aydınlatma tüketimlerine de bağlıdır.

Mega Insulation Solutions (Mega Yalıtım), bu önlemlerde kullanılan taşyünü (taş yünü), EPS (strafor) ve XPS (ekstrüde polistiren) levhalar sunar. Aşağıdaki λD değerleri yalnız adı geçen ürün tiplerinin föy değeridir ve tek başına bir enerji sınıfı göstermez.

Yapı elemanı Yönetmelikteki esas Mega ürün örneği
Dış duvar Isı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılır (Madde 9) Mantolama Levhası: MEGA SW F150 λD ≤0,037 W/mK, MEGA SW-35L λD ≤0,035 W/mK
Çatı ve tavan Dış havayla temas eden yüzey TS 825’in asgari şartlarına göre yalıtılır (Madde 9) Teras Çatı Levhası: 30–70 kPa tipleri λD ≤0,039 W/mK
Döşeme ve toprağa temas eden yüzey Topraktan veya düşük sıcaklıklı ortamdan ayıran yüzey yalıtılır (Madde 9) XPS Düz: MEGA XPS T3000 λD 0,035 W/mK
Pencere Cam ve çerçeve tipi ile U değeri projede belirtilir; pencere/duvar birleşimi ısı köprüsü bırakmaz (Madde 9 ve 10) Mega ürünü değildir

Kaynak: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Madde 9 ve 10; Mega teknik föyleri (MEGA SW F150, MEGA SW-35L, Teras Çatı Levhası, MEGA XPS T3000).

Dış cephesinin bir bölümü kırmızıyla işaretlenmiş iki katlı ev çizimi, önde taşyünü levhalar ve MEGA SW-35L paketleri
Dış duvar, yapı kabuğundaki önlemlerden biridir. Görselde cephenin bir bölümü kırmızıyla işaretlenmiş, önde MEGA SW-35L taşyünü levhalar yer alıyor.

Isı kaybeden düşey dış yüzeylerinin %60’ı ve üzerinde camlama yapılan binalar için yönetmelik ayrı esaslar getirir; bu konuyu giydirme cephe yalıtımı rehberimizde ele aldık. Mevcut bir binada izlenebilecek sıra aşağıdadır; 1. ve 2. adımlar önerimizdir, 3–6. adımlar yönetmelik hükümlerine dayanır:

  1. Mevcut durumu öğrenin: Belge varsa enerji ve emisyon sınıflarından başlayın. Yoksa bir EKB uzmanından belge düzenlenmesini isteyin.
  2. Önlemi hesapta deneyin: Ulusal hesaplama yöntemi, binanın enerji tüketimine etki eden parametrelerin etkisini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Hangi önlemin sınıfı değiştirdiğini uzmana hesaplatın.
  3. Uygulama projesi hazırlatın: Dış cephe duvarında ısı yalıtımı tadilatı için yönetmeliğe uygun uygulama projesi hazırlanır ve yapı kullanım izni veren idare tarafından onaylanır. Projede uygulama yapılan bölümlerin U değerleri ve yoğuşma tahkiki gösterilir.
  4. Sözleşme yapın: Mevcut binada ısı yalıtımından önce uygulayıcı firma ile bina sahibi veya yetkili kişi arasında, asgari hükümleri yönetmeliğin Ek-9’unda yer alan sözleşme düzenlenir.
  5. Isı köprüsü bırakmayın: Duvar, döşeme, balkon, konsol, tavan, çatı ve pencere/duvar birleşimleri ısı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılır. Önlenemeyen ısı köprüleri hesapta dikkate alınır.
  6. Belgeyi yenileyin: Uygulama yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştirdiyse belge bir yıl içinde yenilenir.
Eğimli çatısının bir bölümü ve teras çatısının üstü kırmızıyla işaretlenmiş iki katlı ev çizimi, önde taşyünü levhalar ve Mega StoneWool paketleri
Çatı da yapı kabuğunun parçasıdır. Görselde eğimli çatının bir bölümü ve teras çatı kırmızıyla işaretlenmiş.

MegaUsta’dan uygulama notu: Yalıtım bittiğinde uygulama projesini, sözleşmeyi ve kullanılan levhanın teknik föyünü bir dosyada saklayın. Yönetmelik, mevcut binalarda projeden farklı uygulamaların yerinde tespit edilip raporlanmasını ister; hangi levhanın hangi kalınlıkta uygulandığını gösteren belgeler bu tespitte işe yarar.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev satarken veya kiraya verirken enerji kimlik belgesi gerekir mi?

Evet. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nin 25. maddesine göre binaların ve bağımsız bölümlerin alım, satım ve kiraya verme işlemlerinde enerji kimlik belgesi düzenlenmiş olması şartı aranır. Satış veya kiralama sırasında mal sahibi belgenin bir suretini alıcıya ya da kiracıya verir. Yönetmelik kapsamı dışında kalan ve belge zorunluluğu bulunmayan yapılar bu kuralın dışındadır.

Enerji kimlik belgesi kaç yıl geçerlidir?

Enerji kimlik belgesi düzenleme tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir. Bu süre dolmadan binanın yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştiren bir uygulama yapılırsa belge, yönetmeliğe uygun olarak bir yıl içinde yenilenir. Belgenin bir nüshası bina sahibi veya yöneticisi tarafından saklanır, bir nüshası da bina girişinde rahatlıkla görülebilecek bir yerde asılı bulundurulur.

Tek bir daire için enerji kimlik belgesi alınır mı?

Yönetmeliğin güncel metnine göre enerji kimlik belgesinin binanın tamamı için hazırlanması şarttır. Bu nedenle belge apartmanın bütününü kapsar. Daire satılırken ya da kiralanırken yine belgenin düzenlenmiş olması aranır ve mal sahibi suretini alıcıya veya kiracıya verir. Belgenin bir nüshası bina yöneticisinde bulunabileceği için önce yöneticiye sorun.

Mantolama yapınca enerji sınıfı kesin yükselir mi?

Kesin bir sınıf artışı önceden söylenemez. Mantolama duvardan geçen ısıyı azaltır, ancak sınıf ısıtma, soğutma, sıcak su, havalandırma ve aydınlatma tüketimlerinin birlikte hesaplanıp referans binayla karşılaştırılmasıyla bulunur. Sonucu BEP-TR üzerinden yapılan hesap gösterir. Uygulama yıllık birincil enerji ihtiyacını değiştiriyorsa belge bir yıl içinde yenilenir.

Enerji kimlik belgesi olmayan binaya iskân verilir mi?

Hayır. Yönetmeliğin 25. maddesine göre belge, yeni binalar için yapı kullanma izin belgesi (iskân) alınırken ilgili idareye sunulur ve enerji kimlik belgesi düzenlenmeyen binalara yapı kullanma izin belgesi verilmez. Zorunluluğun dışında kalan yapılar da vardır; örneğin mücavir alan dışında kalan ve yapı inşaat alanı 1.000 m²’den az olan binalarda belge zorunlu değildir.

Düşük karbonlu bina belgesi nedir?

Düşük karbonlu bina belgesi, işletmeden kaynaklı sera gazı emisyonu düşük olan binalara BEP-TR üzerinden oluşturulan belgedir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nin 27/A maddesine göre enerji kimlik belgesindeki sera gazı emisyon sınıfı en az B, enerji performans sınıfı en az C olan binalar için, enerji kimlik belgesi düzenlemeye yetkili uzmanlar tarafından düzenlenir.

Kaynaklar

Yapı kabuğunda kullanılan levhaları Taşyünü kategorisinde inceleyebilir, projeniz için teknik ekibimize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Genel Müdürlük
Fabrika